Το δικαίωμα των Παλαιστινίων στην εκπαίδευση αποτελεί ένα ακόμη θύμα της ισραηλινής επίθεσης

ekpaidefsi fotoτων Aimee Shalan και Samer Abdelnour*

Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στον φρικτό απολογισμό των νεκρών και των τραυματιών και στην εκτεταμένη καταστροφή καθώς και στην τραγική ανθρωπιστική κατάσταση του πολιορκούμενου πληθυσμού στη Γάζα. Λιγότερη προσοχή δίνεται στη μακροπρόθεσμη ζημιά που προκαλεί η τρέχουσα ισραηλινή επίθεση  στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη με εκτεταμένες και επιζήμιες συνέπειες για την ανάπτυξη της Παλαιστινιακής κοινωνίας στο σύνολό της.

Οι ισραηλινές επιθέσεις εναντίον παλαιστινιακών πανεπιστημίων και άλλων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα, επιθέσεις που έχουν αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης τον Ιούνιο. Η ήδη ανεπαρκής και μεροληπτική κάλυψη της επίθεσης από τα δυτικά μέσα έχει δείξει ωστόσο ότι αυτές οι επιθέσεις, που στρέφονται εναντίον σπουδαστών και διδακτικού προσωπικού, δεν έχουν καταγγελθεί σχεδόν καθόλου με ελάχιστη προσπάθεια να λογοδοτήσει το Ισραήλ για την παραβίαση του δικαιώματος των Παλαιστινίων στην εκπαίδευση.

Το παλαιστινιακό Υπουργείο Παιδείας καταδίκασε τους επαναλαμβανόμενους βομβαρδισμούς του Ισραήλ εναντίον εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μετά τις ζημιές που υπέστησαν 10 σχολεία από αεροπορικές επιδρομές στη Γάζα τον Ιούνιο. Κάποιες βδομάδες αργότερα ο ΟΗΕ ανέφερε ότι 90 σχολεία υπέστησαν ζημιές και χρήζουν επισκευών εξαιτίας των βομβαρδισμών. Μια τεχνική Σχολή ήταν επίσης ένα από τα πολλά πολιτικά ιδρύματα που δέχτηκε επίθεση στη Γάζα από τον ισραηλινό στρατό, παρά τις διεθνείς εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός.

Μέχρι το τέλος Ιουλίου πάνω από 95 σχολεία στη Γάζα χρησιμοποιούνταν ως καταφύγια για τους σχεδόν 190.000 από τους 215.000 ανθρώπους που εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους. Ο ΟΗΕ ανέφερε επίσης ότι τουλάχιστον 194.000 παιδιά χρειάζονταν άμεση και εξειδικευμένη ψυχοκοινωνική στήριξη επειδή οι οικογένειές τους είχαν βιώσει  θάνατο, τραυματισμό ή την απώλεια του σπιτιού τους τις τελευταίες τέσσερις βδομάδες.

Τα τραύματα που έχει προκαλέσει η τρέχουσα επίθεση του Ισραήλ σε τόσες πολλές ζωές νέων στη Γάζα θα συνεχιστούν για καιρό μετά από οποιαδήποτε κατάπαυση του πυρός και είναι πιθανό να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην εκπαίδευσή τους.

Ενώ μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι οι ευρύτερες συνέπειες από τις ενέργειες του Ισραήλ δεν είναι σκόπιμες, η εκπαίδευση δεν είναι καθόλου ένα απρόσμενο θύμα των ισραηλινών πολιτικών και πρακτικών. Μέσα σε μία μόνο βδομάδα νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι, ο ισραηλινός στρατός επιτέθηκε στις πανεπιστημιουπόλεις πέντε ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων το Πανεπιστήμιο Birzeit κοντά στη Ραμάλα, το Αραβικό Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Τζενίν, το Πανεπιστήμιο Al-Quds στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο της Παλαιστίνης στη Χεβρώνα. Ο ισραηλινός στρατός επιτέθηκε επίσης και στη συνέχεια χρησιμοποίησε το Πανεπιστήμιο Ahliya της Παλαιστίνης ως χώρο κράτησης για κρατούμενους που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια μιας ξεχωριστής επιδρομής στον προσφυγικό καταυλισμό Duheisha κοντά στη Βηθλεέμ. Στη διάρκεια αυτών των επιδρομών βαριά οπλισμένοι Ισραηλινοί στρατιώτες επιτέθηκαν και συνέλαβαν φοιτητές και φύλακες, κατέστρεψαν περιουσία και εξοπλισμό των πανεπιστημίων και κατέσχεσαν υλικό φοιτητικών οργανώσεων.

Αυτές οι απροκάλυπτες επιθέσεις και βιαιοπραγίες αποτελούν την πιο πρόσφατη εκδήλωση μιας συνεχιζόμενης πολιτικής του Ισραήλ να στοχοποιεί και να καταπιέζει την παλαιστινιακή εκπαίδευση κάτω από τη στρατιωτική κατοχή της χώρας. Οι ισραηλινοί περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία έχουν επί δεκαετίες παρεμποδίσει σε σημαντικό βαθμό τη δυνατότητα των σπουδαστών να παρακολουθήσουν τα σχολεία και τα πανεπιστήμιά τους, κάτι που έχει γίνει και με το κατ’ επανάληψη κλείσιμο εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Την ίδια στιγμή οι ισραηλινές αρχές αρνούνται επίσης την είσοδο σε επισκέπτες καθηγητές που ενδιαφέρονται να διδάξουν. Καθηγητές, φοιτητές και λοιπό  προσωπικό στη Δυτική Όχθη καταγγέλλουν συχνά  παρενοχλήσεις, εκφοβισμούς και άσκηση βίας από Ισραηλινούς εποίκους και στρατιώτες.

Πρόθυμοι συνεργάτες σε αυτή τη διαρκή επίθεση δεν είναι άλλοι από τα ίδια τα ισραηλινά εκπαιδευτικά ιδρύματα, μέσα από τις αναμφισβήτητες διασυνδέσεις τους με τον ισραηλινό στρατό και μέσα από τη σιωπή τους [στα εγκλήματα κατά των Παλαιστινίων] ή ακόμη χειρότερα τη δυναμική συμπαιγνία του ισραηλινού ακαδημαϊκού κόσμου. Για να δώσουμε ένα μόνο παράδειγμα, το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, που χτίστηκε στη θέση του κατεστραμμένου παλαιστινιακού  χωριού Shaykh Muwannis, συμμετέχει ενεργά στην προώθηση της ισραηλινής στρατιωτικής τεχνολογίας και των στρατιωτικών τακτικών καθώς και σε προγράμματα που ενισχύουν τον συνεχιζόμενο σφετερισμό εδαφών και τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων.

Οι επιθέσεις σε πανεπιστήμια δικαιολογούνται συχνά μέσω της παρουσίασής τους ως εστιών ηθικής αυτουργίας στην εχθρότητα κατά του Ισραήλ και ως χώρων καλλιέργειας  μιας κουλτούρας μίσους. Αυτή η πεποίθηση, που διασφαλίζει την πολιτική του Ισραήλ, δεν είναι μόνο προκατειλημμένη, είναι ανακριβής και άστοχη. Τα παλαιστινιακά πανεπιστήμια έχουν λειτουργήσει από την ίδρυσή τους ως χώροι πολιτικής έκφρασης, οργάνωσης και διαλόγου, ακριβώς αυτό που χρειάζεται ένα μελλοντικό Παλαιστινιακό κράτος για  να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη των ηγετικών μορφών του στους διάφορους τομείς.

Οι συνέπειες της ποινικοποίησης του δικαιώματος  στην εκπαίδευση

Η αντίληψη του Ισραήλ για τα πανεπιστήμια ως χώρους αντίστασης ήταν η λογική πίσω από το κλείσιμο όλων των παλαιστινιακών ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για σχεδόν πέντε χρόνια κατά τη διάρκεια της 1ης Ιντιφάντα μεταξύ 1988 και 1992. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος οι φοιτητές και οι διδάσκοντες δεν επιτρεπόταν να συμμετέχουν σε μαθήματα, να χρησιμοποιούν τις βιβλιοθήκες και τα εργαστήρια. Οι Παλαιστίνιοι καθηγητές αρνήθηκαν να αποδεχτούν αυτήν την ποινικοποίηση της εκπαίδευσης και συνέχισαν να κάνουν «κρυφά» μαθήματα, σε σπίτια, γραφεία, κοινοτικά κέντρα, τζαμιά και εκκλησίες. Ως αποτέλεσμα, πολλοί από αυτούς συνελήφθησαν απλά και μόνο για την άσκηση του δικαιώματος στην εκπαίδευση.

Οι συλλήψεις για το δικαίωμα αυτό δεν έχουν σταματήσει μέχρι σήμερα. Εκατοντάδες φοιτητές έχουν υποστεί αυθαίρετες συλλήψεις και φυλακίσεις τα τελευταία χρόνια, ενώ συνεχίζεται επίσης να τίθενται υπό κράτηση χωρίς δικαιολόγηση Παλαιστίνιοι ακαδημαϊκοί, όπως αναφέρεται λεπτομερώς σε μία έκθεση του 2014 του Διεθνούς Συνασπισμού για την Προάσπιση της Εκπαίδευσης από Επιθέσεις (GCPEA).

Η έκθεση αυτή παρουσίασε την υπόθεση ενός 20χρονου φοιτητή πανεπιστημίου από την Tulkarem που συνελήφθη βάσει της αξίωσης ότι η διπλωματική του εργασία  με θέμα την κατασκευή ενός αεροπλάνου που θα κινείται χωρίς κυβερνήτη αποτελούσε απειλή για την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ. Φαίνεται ότι η καινοτομία και η διάνοια δε γίνονται ανεκτές  αν είναι Παλαιστινιακές.

Στον απόηχο της ισραηλινής επιχείρησης ‘’Χυτό Μολύβι’’ το 2009 στη Γάζα, η έκθεση του GCPEA επεσήμανε επίσης ότι ο ισραηλινός στρατός είχε προκαλέσει ζημιές κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών σε 280 σχολεία από 641 και είχε καταστρέψει άλλα 18. Κατά την ίδια επιχείρηση υπέστησαν ζημιές  14 από τα 15 ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με 6 από αυτά να έχουν άμεσα στοχοποιηθεί.

Το δικαίωμα των Παλαιστινίων για εκπαίδευση  συστηματικά υπόκειται σε περιορισμούς για τους Παλαιστίνιους που βρίσκονται υπό κράτηση. Υπολογίζεται ότι 8.000 Παλαιστίνια παιδιά σχολικής ηλικίας έχουν κρατηθεί από το 2000. Όχι μόνο στη φυλακή έχουν ελάχιστη πρόσβαση στην εκπαίδευση αλλά και τραυματίζονται ψυχολογικά από την κακομεταχείριση που υφίστανται κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού τους.

Επιπλέον, όταν δεν εμποδίζεται η πρόσβασή τους στην εκπαίδευση λόγω «υπολογισμών  ασφαλείας» τα Παλαιστίνια παιδιά επιτρέπεται να παρακολουθήσουν κάποια μαθήματα – όπως μαθηματικά, αραβική γλώσσα και παγκόσμια ιστορία – ενώ κάποια άλλα όχι, όπως οικονομικά, σύγχρονη ιστορία, φυσική και χημεία.

Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των συσσωρευμένων παραβιάσεων είναι πολλαπλές. Οι ακαδημαϊκές επιδόσεις στα σχολεία έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια λόγω της ανασφάλειας που επικρατεί και της ταλαιπωρίας που προκαλεί η παρατεταμένη κατοχή και οι ισραηλινές στρατιωτικές επιθέσεις. Η αυξανόμενη απομόνωση των παλαιστινιακών πανεπιστημίων, λόγω των περιορισμών στις μετακινήσεις, έχει επίσης δυσμενείς συνέπειες  στην ανάπτυξη της παλαιστινιακής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο σύνολό της. Και αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε ‘’διαρροή εγκεφάλων’’ ειδικά σε μεταπτυχιακό επίπεδο αφού οι φοιτητές που έχουν την οικονομική δυνατότητα θα επιλέξουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό.

Επιβεβαιώνοντας το δικαίωμα στην εκπαίδευση

Αν και σπάνια στην πρώτη θέση του καταλόγου όταν τρομοκρατούνται πληθυσμοί, η προστασία των παλαιστινιακών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων σε αυτούς τους καιρούς ειδικότερα δεν πρέπει να παραβλέπεται. Είναι σημαντικό η βία που ασκείται εναντίον τους και εναντίον εκείνων που τα υπηρετούν να επισημανθεί ως σαφής επίθεση ενάντια στην πνευματική ελευθερία καθώς και ενάντια στην ανάπτυξη της παλαιστινιακής δυνατότητας για αυτοδιάθεση. Τέτοιες επιθέσεις επιδιώκουν να τιμωρήσουν τη νεολαία που θα κληρονομήσει τον αγώνα για να εξασφαλιστεί η επιβίωση των παλαιστινιακών θεσμικών οργάνων, της κοινωνίας και του πολιτισμού.

Η Καμπάνια για το Δικαίωμα στη Εκπαίδευση παρέχει έναν συνεργάτη έτοιμο για δράση ώστε να υποστηριχθεί αυτό το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, όπως και η Παλαιστινιακή Καμπάνια για Πολιτιστικό και Ακαδημαϊκό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Και οι δύο καμπάνιες έχουν ταχθεί στον αγώνα για τη στήριξη της παλαιστινιακής εκπαίδευσης, των σπουδαστών και των εκπαιδευτικών, ευαισθητοποιώντας το κοινό, διευκολύνοντας τις συνεργασίες και συμβάλλοντας στην πίεση προς το Ισραήλ να τηρήσει τις νόμιμες υποχρεώσεις του ώστε να τερματιστούν οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών υποδομών και να επιτραπεί η απρόσκοπτη πρόσβαση για όλους τους Παλαιστινίους στα εκπαιδευτικά τους ιδρύματα.

Η ανθεκτικότητα των πανεπιστημίων υπό αυτές τις συνθήκες αποτελεί απόδειξη για τη σημασία της εκπαίδευσης ως ενός δρόμου ελπίδας που ενσαρκώνει τις μελλοντικές προσδοκίες του παλαιστινιακού λαού. Οι επιθέσεις κατά της παλαιστινιακής εκπαίδευσης θα πρέπει να σταματήσουν να μένουν ατιμώρητες και η πρόσβαση σε χώρους ελεύθερης σκέψης και μάθησης πρέπει να διασφαλιστεί. Αν το τέλος της κατοχής είναι να έρθει κάποια στιγμή τα εκπαιδευτικά ιδρύματα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ναοί της σκέψης και της γνώσης που πράγματι είναι.

*Η Aimee Shalan είναι διευθύντρια της οργάνωσης ‘’Φίλοι του Πανεπιστημίου Birzeit’’ που εδρεύει στη Βρετανία και στηρίζει το δικαίωμα στην εκπαίδευση και τον ρόλο που παίζει στην ευρύτερη ανάπτυξη της παλαιστινιακής κοινωνίας

Ο Samer Abdelnour είναι αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης του Ρότερνταμ

Πηγή: al-shabakamaan

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: