Ιστορίες κινηματογραφικού μποϊκοτάζ από το ισραηλινό απαρτχάιντ

Η Αράβισσα, Παλαιστίνια και πολίτης του Ισραήλ σκηνοθέτης Suha Arraf

Η Αράβισσα, Παλαιστίνια και πολίτης του Ισραήλ σκηνοθέτης Suha Arraf

Η σκηνοθέτιδα Suha Arraf καλείται να επιστρέψει την ισραηλινή κρατική χρηματοδότηση των περίπου 2 εκατ. NIS που έλαβε για το γύρισμα της ταινίας της «Villa Touma», επειδή στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας δεν την προσδιόρισε ως ισραηλινή ταινία, ενώ η ίδια αυτοπροσδιορίστηκε στη διεθνή διοργάνωση ως Αράβισσα, Παλαιστίνια και πολίτης του Ισραήλ. Οι αποφάσεις για την επιστροφή της χρηματοδότησης λήφθησαν αυτή την εβδομάδα, αλλά η εκστρατεία σπίλωσης της Arraf για αυτή της την επιλογή έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, γεγονός που την ώθησε να δημοσιεύσει μια απάντηση στη Χααρέτζ στις 24 Αυγούστου, η οποία δημοσιεύεται παρακάτω. Στο τέλος της επιστολής της, η Arraf διατυπώνει μια υπόθεση στην οποία απαντούν οι τωρινές δηλώσεις, ενέργειες και αποφάσεις των φορέων του Κράτους-Απαρτχάιντ του Ισραήλ.

Το Israeli Film Fund, που επένδυσε  1,358 εκατ. NIS στην ταινία της Arraf, αποφάσισε αυτή την εβδομάδα να απαιτήσει την επιστροφή των χρημάτων, ενώ είχε ακρόαση με την ισραηλινή υπουργό Πολιτισμού Limor Livnat, μετά από δικό της αίτημα. Ο υπουργός Οικονομικών Naftali Bennett θα πραγματοποιήσει ακρόαση για να αποφασίσει αν θα απαιτήσει την επιστροφή των 600.000 NIS που έλαβε η Arraf από την Υπηρεσία Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων του υπουργείου, ενώ δήλωσε την Τρίτη ότι «το να παρουσιάζεται μία ταινία που χρηματοδοτήθηκε από ισραηλινούς φορολογούμενους και φτιάχτηκε από ισραηλινούς καλλιτέχνες ως παλαιστινιακή είναι απαράδεκτο και άδικο».

Τα Ισραηλινά Κρατικά Λαχεία, που παρείχαν στην Arraf επιχορήγηση ύψους 114.000 NIS δήλωσαν ότι παραβίασε τους όρους της χρηματοδότησης αποκαλώντας την ταινία της παλαιστινιακή.

Η ιστοσελίδα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας αναφέρει την ταινία «Villa Touma» χωρίς να αναφέρει χώρα προέλευσης, ενώ στην περιγραφή της ταινίας αναφέρεται η «Παλαιστίνη» και στο βιογραφικό της Arraf ότι η σκηνοθέτης μεγάλωσε «στο παλαιστινιακό χωριό Μιλίγια». Το Ισραήλ δεν αναφέρεται καθόλου στη σελίδα αυτή.

Η Υπηρεσία Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων του υπουργείου Οικονομικών απέστειλε στην Arraf μία επιστολή αυτή την εβδομάδα, σημειώνοντας ότι παραβίασε τις οδηγίες σχετικά με τη λήψη χρηματοδότησης για την ενίσχυση του κινηματογράφου, σύμφωνα με τους οποίους «το φιλμ πρέπει να προσδιορίζεται ως ισραηλινό» και την κατηγορεί ότι όταν υπέβαλε αίτηση για χρηματοδότηση, αποδέχτηκε  και τους όρους αυτής. «Μάθαμε ότι η ταινία σας ανακηρύχθηκε ‘παλαιστινιακή’ και πως έτσι την παρουσιάζετε σε τρίτους. Συνεπώς, η ταινία δεν είναι πλέον ‘ισραηλινή’ όπως απαιτούν οι κανόνες του προγράμματος».

Εκ μέρους της Arraf απάντησαν οι νομικοί της εκπρόσωποι από το Adalah, το Νομικό Κέντρο για τα Δικαιώματα της Αραβικής Μειονότητας στο Ισραήλ:

«Όχι μόνο δεν υπάρχει κανένας όρος που να απαιτεί από την πελάτισσά μας να παρουσιάσει την ταινία με κάποια ιδιαίτερη ταυτότητα, αλλά αν η πελάτης μου επιθυμεί να παρουσιάσει την ταινία ως ‘παλαιστινιακή’ δεν σημαίνει αυτό ότι παρήχθη από την Παλαιστινιακή Αρχή του ‘Κράτους της Παλαιστίνης’ και δεν αντιβαίνει στο γεγονός ότι η παραγωγός είναι ισραηλινή πολίτης. Η Κυρία Arraf είναι Αράβισσα, Παλαιστίνια και πολίτης του Κράτους του Ισραήλ και αν αποφασίσει να τονίσει την εθνικότητά της, παρουσιάζοντας την ταινία ως παλαιστινιακή όταν εκείνη είναι η παραγωγός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος, η επιλογή της είναι νόμιμη και κανένας νόμος στο Ισραήλ δεν της απαγορεύει να το κάνει».

adalah

Είμαι μία Αράβισσα, Παλαιστίνια και πολίτης του Ισραήλ – Έχω κάθε δικαίωμα να καθορίζω την ταυτότητά μου

Η Suha Arraf γεννήθηκε στο παλαιστινιακό χωριό Μιλίγια, κοντά στον Λίβανο. Είναι η σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός της ταινίας Villa Touma, της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας της, που αφηγείται την ιστορία τριών χριστιανών γυναικαδελφών στη Ραμάλα κατά τις πρώτες μέρες της ισραηλινής κατοχής και έχει προεπιλεγεί για την Εβδομάδα Κριτικής του 29ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας. Το τελευταίο της ντοκιμαντέρ: «Γυναίκες της Χαμάς», έλαβε 13 βραβεία σε διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ. Τα δύο πρώτα σενάρια της Suha, «Η Νύφη της Συρίας» και «Η Λεμονιά», και τα δύο σκηνοθετημένα από τον Εράν Ρίκλις, έτυχαν διεθνούς αναγνώρισης και το τελευταίο βραβεύτηκε ως το Καλύτερο Σενάριο στα Βραβεία Σεναρίου Ασίας Ειρηνικού και με την πρόκριση Καλύτερου Σεναρίου στα Βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

Της Suha Arraf, 24 Αυγούστου 2014, Haaretz

Τις τελευταίες εβδομάδες δέχομαι επίθεση από την κοινή γνώμη και τα ΜΜΕ. Υφίσταμαι αυτή τη δυσφημιστική επίθεση επειδή προσδιόρισα την ταινία μου Villa Touma ως μια παλαιστινιακή ταινία, αν και το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης προήλθε από δημόσιους φορείς του Κράτους του Ισραήλ. Όταν η επίθεση ήταν στο ζενίθ της, αρνήθηκα να τη σχολιάσω επειδή ένιωθα ότι κανείς δεν θα ενδιαφερόταν να με ακούσει έτσι κι αλλιώς και ότι θα χρησιμοποιούσαν απλώς τα λόγια μου εναντίον μου. Τώρα μου φαίνεται ότι ήρθε ο καιρός να εξηγήσω τη θέση μου.

Οι ταινίες ανήκουν σε εκείνους που τις δημιουργούν – τον παραγωγό, το σκηνοθέτη, το σεναριογράφο. Ποτέ δεν ανήκουν στα ιδρύματα που τους βοήθησαν να τις χρηματοδοτήσουν και σίγουρα ποτέ δεν ανήκουν σε χώρες. Προσδιορίζω την ταινία μου ως παλαιστινιακή, επειδή είμαι πρώτα από όλα μια Παλαιστίνια και η ιστορία της ταινίας διατυπώνεται από τη δική μου οπτική γωνία, που είναι μία παλαιστινιακή οπτική γωνία. Είναι μια ιστορία για τέσσερις παλαιστίνιες χριστιανές γυναίκες που ζουν στη Ραμάλα. Μόνο Αραβικά ακούγονται στην ταινία, η οποία δεν έχει κανέναν εβραϊκό-ισραηλινό χαρακτήρα.

Τα ισραηλινά ιδρύματα που υποστηρίζουν τους κινηματογραφιστές δεν επιβάλουν κανέναν όρο ότι οι ταινίες πρέπει να υποβάλλονται υπό μία ορισμένη ταυτότητα. Ακόμα κι αν είχα επιλέξει να υποβάλω την ταινία μου ως παλαιστινιακή, αυτό δεν σημαίνει ότι θα λάμβανε χρηματοδότηση από την Παλαιστινιακή Αρχή ή από το «Κράτος της Παλαιστίνης», ούτε αντιβαίνει στο γεγονός ότι η παραγωγός της ταινίας είναι μια ισραηλινή πολίτης.

Είμαι μία Αράβισσα, Παλαιστίνια και μία πολίτης του Κράτους του Ισραήλ. Έχω κάθε δικαίωμα να τονίζω την εθνικότητά μου όταν παρουσιάζω την ταινία μου στον κόσμο και δεν υπάρχει κανένας νόμος στο Κράτος του Ισραήλ που να μου το απαγορεύει. Όσο με αφορά, η ταυτότητα μιας ταινίας, είναι εκείνη του δημιουργού της.

Παρεμπιπτόντως, δεν υπάρχουν αντίθετα παραδείγματα. Ενώ πολλές ταινίες Εβραίων Ισραηλινών χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά ιδρύματα, προσδιορίζονται ως ισραηλινές. Θα σκεφτόταν ποτέ κανείς στο Γερμανικό Υπουργείο Πολιτισμού να ισχυριστεί ότι η ταινία «Λίβανος» του Σμούελ Μάοζ ήταν μια γερμανική ταινία μόνο και μόνο επειδή γερμανικά ιδρύματα παρείχαν πάνω από το 70% της χρηματοδότησής της;

Πέρα από όλα αυτά, στον απόηχο του σάλου που ξέσπασε για μένα, σαν να είχα διαπράξει κάποιο έγκλημα, αποφάσισα να συμβιβαστώ αφαιρώντας τη λέξη «Παλαιστίνη» από τον προσδιορισμό της ταινίας μου και να την παρουσιάσω στα φεστιβάλ μόνο με το όνομά μου. Φυσικά, όλοι οι ισραηλινοί φορείς που  χρηματοδότησαν την ταινία λαμβάνουν την απαιτούμενη αναγνώριση στην έναρξη και στο τέλος της ταινίας, μαζί με τις συνοδευτικές διαφημίσεις, όπως στην αφίσα και στο ενημερωτικό φάκελο που προορίζεται για το διεθνή Τύπο.

Ναι, η ταινία παρατίθεται ως άπατρις, μια «πρόσφυγας», όπως με τον καλύτερο τρόπο απεικονίζεται το περίπλοκο στάτους μου σε αυτή τη χώρα – μια Παλαιστίνια χωρίς εθνική ταυτότητα και υπηκοότητα που δεν είναι ούτε μόνιμη ούτε επιθυμητή.

Στο εβραϊκό του πόνημα με τίτλο «Και το να παίρνεις λεφτά από το Ισραήλ είναι εντάξει;» (Haaretz, 11 Αυγούστου 2014), ο Γκόελ Πίντο υποστηρίζει ότι αποδεχόμενη τα χρήματα μίας χώρας, είμαι υποχρεωμένη να δείξω ευγνωμοσύνη προσδιορίζοντας την ταινία μου ως ισραηλινή και εκπροσωπώντας το Ισραήλ με υπερηφάνεια. Αλλά ο Πίντο ξεχνάει ότι η ισραηλινή κυβέρνηση δεν μας κάνει, σε εμάς τους Παλαιστίνιους πολίτες, καμία χάρη παρέχοντάς μας υποτροφίες ή προϋπολογισμούς. Περίπου ενάμιση εκατομμύριο Παλαιστίνιοι ζουν στο Κράτος του Ισραήλ και πληρώνουν φόρους όπως απαιτεί ο νόμος. Άρα έχουμε κάθε δικαίωμα να ωφεληθούμε από το 20% του κρατικού προϋπολογισμού, σύμφωνα με το πληθυσμιακό ποσοστό μας.

Αν κάποιος θα έπρεπε να διαμαρτύρεται εδώ, είμαστε εμείς, τη στιγμή που τα Αραβο-Παλαιστινιακά πολιτιστικά ιδρύματα λαμβάνουν λιγότερο από 2% του πολιτιστικού προϋπολογισμού και λαμβάνουμε λιγότερο από το 1% του κινηματογραφικού προϋπολογισμού. Οι εβραίοι κινηματογραφιστές, όχι εμείς, είναι εκείνοι που λαμβάνουν τη μεγαλύτερη ωφέλεια από τη δική μας φορολόγηση.

Το Κράτος του Ισραήλ ποτέ δεν μας αποδέχτηκε ως πολίτες με ίσα δικαιώματα. Από τη μέρα που εγκαθιδρύθηκε το κράτος, μας σημάδεψαν ως τον εχθρό και μας αντιμετώπισαν με ρατσιστικές διακρίσεις σε κάθε τομέα της ζωής. Γιατί λοιπόν θα πρέπει να εκπροσωπώ το Ισραήλ με υπερηφάνεια; Μετατρέπομαι εγώ, ως σκηνοθέτης, αυτομάτως σε υπάλληλο της υπηρεσίας δημόσιας διπλωματίας του υπουργείου Εξωτερικών; Όταν ο υπουργός Εξωτερικών εκδίδει μια έκκληση, χωρίς αισχύνη, να μποϊκοτάρονται οι ιδιοκτήτες των παλαιστινιακών επιχειρήσεων, για να μην πω για το σχέδιο μεταφοράς, προσδοκά να εργαστώ για εκείνον;

Η παλαιστινιακή μειονότητα στο Ισραήλ έχει κάθε δικαίωμα στην πολιτιστική αυτονομία. Έχουμε ένα θεμελιώδες δικαίωμα, όχι μόνο να δημιουργούμε ταινίες που αντανακλούν την πολιτισμική μας ταυτότητα, αλλά και να τις προσδιορίζουμε ως τέτοιες. Αν το Κράτος του Ισραήλ βλέπει τον εαυτό του ως ένα δημοκρατικό και πλουραλιστικό κράτος, πρέπει να μας δώσει αυτή την ελευθερία και να σταματήσει τις εκστρατείες υποκίνησης εναντίον των παλαιστινίων καλλιτεχνών που κατόρθωσαν να βγουν από τα σύνορά του και τόλμησαν να ορθώσουν το ανάστημά τους.

Πηγές: Haaretz, Jerusalem PostAdalah

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: