Οι 66 από τους 70 καλλιτέχνες της 31ης Διεθνούς Μπιενάλε του Σάο Πάολο απειλούν με αποχώρηση αν δεν αφαιρεθεί η ισραηλινή χρηματοδότηση και το λογότυπο του ισραηλινού προξενείου

31bienal-site-destaque_calendario-enbbΜία ομάδα περίπου 66 καλλιτεχνών διαφόρων εθνικοτήτων, από τους περίπου 70 που συμμετέχουν στη φετινή 31η Διεθνή Μπιενάλε του Σάο Πάολο -τη δεύτερη αρχαιότερη μετά τη Μπιενάλε της Βενετίας- που ανοίγει τις πύλες της στις 6 Σεπτεμβρίου, έστειλαν την Πέμπτη 28 Αυγούστου μία ανοιχτή επιστολή στο Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο ζητώντας να επιστραφεί η χορηγία του Ισραήλ στη διοργάνωση και να αφαιρεθεί το λογότυπο του προξενείου του από το υλικό προώθησης της έκθεσης. Διαφορετικά, εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποσύρουν τα έργα τους από τη διοργάνωση και να πραγματοποιήσουν περφόρμανς και έργα διαμαρτυρίας. Την ανοικτή επιστολή υπογράφουν και δύο ισραηλινοί καλλιτέχνες. Πέντε επιμελητές της έκθεσης πήραν με κοινή δήλωσή τους το μέρος των καλλιτεχνών, ενώ το ίδρυμα ανακοίνωσε ότι θα φέρει το ζήτημα στο συμβούλιο. Σύντομα αναμένονται εξελίξεις.

ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ, σημερινή (1 Σεπτεμβρίου) ανακοίνωση των καλλιτεχνών στο facebook η οποία έχει διανεμηθεί στον Τύπο:

ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΤΗΣ ΜΠΙΕΝΑΛΕ ΤΟΥ ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ

ΔΙΑΧΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΗ ΘΕΣΗ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΡΑΗΛΙΝΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ

Εμείς, η πλειοψηφία των καλλιτεχνών και συμμετεχόντων στην 31η Μπιενάλε του Σάο Πάολο, που εναντιωθήκαμε σε οποιαδήποτε σύνδεση της δουλειάς μας με τη χρηματοδότηση του Κράτους του Ισραήλ, σήμερα είχαμε ακρόαση του αιτήματός μας από το Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο.

Μόλις πριν από μία εβδομάδα ήρθαμε αντιμέτωποι με το γεγονός ότι το ισραηλινό κράτος συμβάλλει στη χρηματοδότηση της έκθεσης συνολικά, γεγονός που για την πλειοψηφία ημών είναι απαράδεκτο.

Μετά από συλλογικές διαπραγματεύσεις, το Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο δεσμεύτηκε να διαχωρίσει ξεκάθαρα την ισραηλινή χρηματοδότηση από τη γενική χρηματοδότηση της έκθεσης. Το λογότυπο του ισραηλινού προξενείου, το οποίο παρουσιαζόταν ως γενικός χορηγός της διοργάνωσης, θα σχετιστεί πλέον αποκλειστικά με εκείνους τους ισραηλινούς καλλιτέχνες οι οποίοι έλαβαν αυτή τη συγκεκριμένη οικονομική υποστήριξη.

Εμείς, οι καλλιτέχνες και οι συμμετέχοντες στην 31η Μπιενάλε του Σάο Πάολο, αρνούμαστε να υποστηρίξουμε την ομαλοποίηση της συνεχιζόμενης κατοχής του παλαιστινιακού λαού από το Ισραήλ. Πιστεύουμε ότι η πολιτιστική χρηματοδότηση του ισραηλινού κράτους συμβάλλει απευθείας στη διατήρηση, την υπεράσπιση και το ξέπλυμα της παραβίασης του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Ισραήλ.

Μία μεγάλη πλειοψηφία καλλιτεχνών σε αυτή τη διοργάνωση, όχι μόνο έδειξαν ότι έχουν εκπροσώπους που απαιτούν τη διαφάνεια αναφορικά με τις χορηγίες των πολιτιστικών διοργανώσεων και ανέδειξαν το θεμελιώδες ζήτημα του τρόπου με τον οποίο η χρηματοδότηση μπορεί να διακυβεύσει και να υπονομεύσει το έργο τους. Επιπλέον, ο αγώνας για την αυτοδιάθεση του παλαιστινιακού λαού αντανακλάται στα έργα πολλών καλλιτεχνών και συμμετεχόντων σε αυτή τη Μπιενάλε, τα οποία ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και τους αγώνες των λαών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένου του λαού της Βραζιλίας. Η καταπίεση του ενός, αφορά την καταπίεση όλων.

Η επιστολή της 28ης Αυγούστου, που αναρτήθηκε αρχικά στο λογαριασμό του Λιβανέζου καλλιτέχνη, αρχιτέκτονα και συγγραφέα Tony Chakar, στο facebook αναφέρει:

«Εμείς, οι υπογράφοντες καλλιτέχνες που συμμετέχουμε στην 31η Μπιενάλε, ξαφνικά, λίγο πριν την έναρξη της διοργάνωσης,  ήρθαμε αντιμέτωποι με το γεγονός ότι το Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο έχει δεχτεί χρήματα από το κράτος του Ισραήλ και ότι το λογότυπο του ισραηλινού προξενείου εμφανίζεται στο περίπτερο της Μπιενάλε, καθώς και στις εκδόσεις και στην ιστοσελίδα της.

Σε μια χρονική στιγμή που οι άνθρωποι στη Γάζα επιστρέφουν στα συντρίμμια των σπιτιών τους, τα οποία καταστράφηκαν από τον ισραηλινό στρατό, θεωρούμε απαράδεκτο το να λάβουμε καλλιτεχνική χορηγία από το Ισραήλ. Με την αποδοχή αυτής της χρηματοδότησης, το καλλιτεχνικό μας έργο σε αυτή την έκθεση υποβαθμίζεται και σιωπηρά χρησιμοποιείται για να ξεπλύνει τις συνεχιζόμενες επιθέσεις και την παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκ μέρους του Ισραήλ. Απορρίπτουμε την προσπάθεια του Ισραήλ να παρουσιάσει μια επίφαση ομαλότητας (normalize itself) στο πλαίσιο μιας πολύ σημαντικής, διεθνούς πολιτιστικής διοργάνωσης στη Βραζιλία.

Με αυτή μας τη δήλωση, ζητάμε από το Ίδρυμα της Μπιενάλε να αρνηθεί αυτή τη χρηματοδότηση και να ενεργήσει για το ζήτημα πριν από την πρεμιέρα της έκθεσης.»

Το κείμενο με τις υπογραφές και τη χώρα προέλευσης των καλλιτεχνών δημοσιεύτηκε εν συνεχεία στη βραζιλιάνικη εφημερίδα Globo:

  1. Agnieszka Piksa – Πολωνία
  2. Alejandra Riera – Αργεντινή
  3. Ana Lira – Βραζιλία
  4. Andreas Maria Fohr – Γαλλία
  5. Asier Mendizabal – Ισπανία
  6. Κολεκτίβα Chto Delat: Dmitry Vilensky, Tsaplya Olga Egrova, Nikolay Oleynikov – Ρωσία
  7. Danica Dakic – Βοσνία
  8. Débora Maria da Silva & Movimento Mães de Maio – Βραζιλία
  9. Erick Beltran – Μεξικό
  10. Etcetera… / Federico Zukerfeld/ Loreto Garin Guzman – Αργεντινή
  11. Farid Rakun – Ινδονησία
  12. Francisco Casas y Pedro Lemebel (Yeguas del Apocalipsis) – Χιλή
  13. Gabriel Mascaro – Βραζιλία
  14. Graziela Kusch – Βραζιλία
  15. Grupo Contrafilé – Βραζιλία
  16. Gulsun Karamustafa – Τουρκία
  17. Halil Altindere – Τουρκία
  18. Heidi Abderhalden – Κολομβία
  19. Imogen Stidworthy – Βρετανία
  20. Ines Doujak – Αυστρία
  21. Jakob Jakobsen – Δανία
  22. John Barker – Βρετανία
  23. Jonas Staal – Ολλανδία
  24. Lia Perjovschi & Dan Perjovschi – Ρουμανία
  25. Liesbeth Bik & Jos van der Pol – Ολλανδία
  26. Lilian L’Abbate Kelian – Βραζιλία
  27. Loreto Garin – Χιλή
  28. Luis Ernesto Díaz – Βενεζουέλα
  29. Mapa Teatro-Laboratorio de Artistas – Βραζιλία
  30. María Berríos – Κολομβία
  31. Maria Galindo & Esther Argollo, Mujeres Creando – Κολομβία
  32. Mark Lewis – Καναδάς
  33. Marta Neves – Βραζιλία
  34. Michael Kessus Gedalyovich – Ισραήλ
  35. Miguel A. López – Περού
  36. Nilbar Güres – Τουρκία
  37. Otobong Nkanga – Νιγηρία
  38. Pedro G. Romero Archivo F.X. – Ισπανία
  39. Prabhakar Pachpute – Ινδία
  40. Rolf Abderhalden – Κολομβία
  41. Romy Pocztaruk – Βραζιλία
  42. Ruanne Abou-Rahme & Basel Abbas – EUA
  43. Sandi Hilal & Alessandro Petti – Παλαιστίνη και Ιταλία
  44. Santiago Sepúlveda – Κολομβία
  45. Sergio Zevallos – Περού
  46. Sheela Gowda – Ινδία
  47. Tamar Guimarães & Kasper Akhøj – Βραζιλία και Δανία
  48. Thiago Martins de Melo – Βραζιλία
  49. Tiago Borges – Αγκόλα
  50. Tony Chakar – Λίβανος
  51. Voluspa Jarpa – Χιλή
  52. Walid Raad – Λίβανος
  53. Ximena Vargas – Βολιβία
  54. Yael Bartana – Ισραήλ
  55. Yonamine – Αγκόλα

Στις 55 αρχικές υπογραφές των 66 καλλιτεχνών ουσιαστικά, καθώς κάποιοι υπέγραψαν ως συλλογικότητες, περιλαμβάνονται και οι υπογραφές δύο ισραηλινών καλλιτεχνών (Νο 34 & 54), ενώ σύμφωνα με το AFP στη φετινή διοργάνωση συμμετέχουν συνολικά τρεις ισραηλινοί καλλιτέχνες.

Ο Τσακάρ δήλωσε στην εφημερίδα Globo ότι έγιναν πολλές συζητήσεις μεταξύ των καλλιτεχνών προτού αποφασίσουν να δημοσιοποιήσουν την κοινή τους δήλωση. Σύμφωνα με τον λιβανέζο καλλιτέχνη, ωστόσο, το Ίδρυμα της Μπιενάλε απέρριψε εμφατικά το αίτημα της ομάδας να αφαιρεθεί το λογότυπο του Ισραήλ και να επιστραφούν τα χρήματα. Αν το αδιέξοδο συνεχιστεί, δεν αποκλείει μια πιθανή μαζική αποχώρηση των καλλιτεχνών από την έκθεση.

«Δυνητικά, τα πάντα είναι δυνατά. Ακόμη και η αποχώρηση των καλλιτεχνών της Μπιενάλε» δήλωσε ο Τσακάρ, προσθέτοντας: «ειλικρινά ελπίζω ότι δεν θα φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Ήρθα στη Βραζιλία για να δημιουργήσω τέχνη και να τη δείξω στον βραζιλιάνικο λαό. Εργάζομαι για το βιβλίο μου σχεδόν ένα χρόνο. Δεν θέλω καθόλου να φτάσω στο σημείο να  αποσυρθώ από την έκθεση. Αλλά το Ίδρυμα της Μπιενάλε δεν επέδειξε λογική».

Ο Τσακάρ δημιούργησε για την 31η Μπιενάλε μία εγκατάσταση με τον τίτλο, όπως μεταφράστηκε στα πορτογαλικά από την ομάδα της έκθεσης, «Εκατό χιλιάδες μοναξιές». Ο καλλιτέχνης βρίσκεται στο Σάο Πάολο και εργάζεται για την ολοκλήρωση του έργου του.

Υπολογίζεται ότι η αξία της χορηγίας του Ισραήλ στη Μπιενάλε του Σάο Πάολο είναι 40.000 δολάρια, ενώ ο προϋπολογισμός της 31ης Μπιενάλε είναι 24 εκατομμύρια δολάρια.

Το εκπαιδευτικό υλικό της Μπιενάλε επιμελήθηκαν οι πέντε από τους οκτώ επιμελητές της Μπιενάλε, Charles Esche, Pablo Lafuente, Galit Eilat, Oren Sagiv και Nuria Enguita, που στήριξαν και το αίτημα των καλλιτεχνών.

Το εκπαιδευτικό υλικό της Μπιενάλε επιμελήθηκαν οι πέντε από τους οκτώ επιμελητές της Μπιενάλε, Charles Esche, Pablo Lafuente, Galit Eilat, Oren Sagiv και Nuria Enguita, που στήριξαν και το αίτημα των καλλιτεχνών.

Η Globo επανήλθε με νέο ρεπορτάζ στις 29 Αυγούστου στο οποίο φιλοξενεί τη δήλωση δύο φορέων, του Ιδρύματος της Μπιενάλε και μελών της διοίκησης της 31ης Μπιενάλε του Σάο Πάολο.

Η ανοικτή επιστολή του Ιδρύματος της Μπιενάλε:

Το Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο, αναλαμβάνει να φέρει στο Συμβούλιο το ζήτημα των προτύπων συμμετοχής και της προσέλκυσης χρηματοδότησης για την υλοποίηση μελλοντικών εκθέσεων.

Η δήλωση πέντε μελών της διοίκησης της 31ης Μπιενάλε του Σάο Πάολο δηλαδή των πέντε -από τους οκτώ- επιμελητών της Μπιενάλε Charles Esche, Pablo Lafuente, Galit Eilat, Oren Sagiv και Nuria Enguita:

«Εμείς, τα μέλη της διοίκηση της 31ης Μπιενάλε του Σάο Πάολο, υποστηρίζουμε τους καλλιτέχνες και κατανοούμε τη θέση τους.

Πιστεύουμε ότι η δήλωση και το αίτημα των καλλιτεχνών θα πρέπει να αποτελέσει ένα έναυσμα για να αναλογιστούμε αναφορικά με τις πηγές χρηματοδότησης των σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων. Στην 31η Μπιενάλε, πολλά κείμενα προσπαθούν να αναδείξουν τον αγώνα για δικαιοσύνη στη Βραζιλία, στη Λατινική Αμερική και αλλού στον κόσμο. Η ιδέα ότι ζούμε σε μια εποχή αλλαγών είναι θεμελιώδης για τη Μπιενάλε,  τα εξαντλημένα πρότυπα και συμπεριφορές και οι παγιωμένες πεποιθήσεις του παρελθόντος αμφισβητούνται. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν επίσης τις σχέσεις ανάμεσα στους επιμελητές και τους διοργανωτές των μεγάλων καλλιτεχνικών γεγονότων όπως η Μπιενάλε. Στην αρχή αποδεχτήκαμε τον παραδοσιακό διακανονισμό, σύμφωνα με τον οποίο τα μέλη της διοίκησης έχουν καλλιτεχνική ελευθερία και το Ίδρυμα είναι υπεύθυνο για τα χρηματοδοτικά και διοικητικά ζητήματα. Το Ίδρυμα της Μπιενάλε τήρησε αυτή τη συμφωνία. Από μέρους μας, βοηθάμε στη διεθνή χρηματοδότηση.

Ωστόσο, ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, σε συνδυασμό με άλλα αντίστοιχα περιστατικά και γεγονότα, είναι ξεκάθαρο ότι οι πηγές της πολιτιστικής χρηματοδότησης έχουν δραματικές επιπτώσεις στην υποτιθέμενη «ανεξαρτησία» των καλλιτεχνικών αφηγήσεων μίας διοργάνωσης. Η χρηματοδότηση, είτε είναι κρατική, είτε επιχειρηματική, είτε ιδιωτική, διαδραματίζει έναν θεμελιώδη ρόλο στον τρόπο με τον οποίο το κοινό εισπράττει το έργο των καλλιτεχνών και των επιμελητών. Επειδή αυτό είναι ένα ζήτημα μεγαλύτερο από την 31η Μπιενάλε, ζητήσαμε από το Ίδρυμα να αναθεωρήσει τους τωρινούς κανόνες χορηγιών και να διασφαλίσει ότι οι καλλιτέχνες και οι επιμελητές συμφωνούν με την οποιαδήποτε υποστήριξη προς το έργο τους η οποία μπορεί να έχει αντίκτυπο στο περιεχόμενο και στην πρόσληψη αυτού.»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Globo, εκπρόσωποι του ιδρύματος είπαν σε συναντήσεις με τους καλλιτέχνες ότι δημιουργούν «πολύ σύγχυση» για κάτι «απλώς ηλίθιο», είπε ο λιβανέζος καλλιτέχνης Τόνι Τσακάρ στην Globo, ο οποίος συνάγει το συμπέρασμα ότι αν το λογότυπο είναι αμελητέο, τότε δεν είναι δύσκολη η αφαίρεσή του από το υλικό προώθησης της έκθεσης. «Η απόφαση της αποδοχής χρημάτων από το κράτος του Ισραήλ και της τοποθέτησης του λογότυπού του στο υλικό προώθησης της Μπιενάλε είναι μία πολιτική απόφαση. Η λύση που προτείνουμε είναι απλή: επιστροφή των χρημάτων, που όπως καταλαβαίνω είναι πολύ μικρής αξίας, αφαίρεση του λογότυπου, και όλοι οι καλλιτέχνες θα είναι ευχαριστημένοι και θα επιστρέψουν στη δουλειά» είπε ο Τσακάρ.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Globo, το ποσό που δίνει το Ισραήλ στο Ίδρυμα της Μπιενάλε μπορεί να φαντάζει μικρό συγκριτικά με τον συνολικό προϋπολογισμό της έκθεσης, ωστόσο, ο φετινός προϋπολογισμός είναι σχεδόν ίδιος με εκείνον της περσινής έκθεσης. Κατά την πρεμιέρα της διοργάνωσης, τα ποσά δεσμεύονται, ενώ το Ίδρυμα έχει προβλήματα ρευστότητας και επιστρέφει χρήματα στο υπουργείο Πολιτισμού για προβλήματα που ανέκυψαν από προηγούμενες διοικήσεις, αναφέρεται.

Από την άλλη πλευρά τους, οι καλλιτέχνες επίσης ολοκληρώνουν τα έργα τους, δηλαδή χρησιμοποίησαν τα χρήματα που έδωσε η Μπιενάλε για το σκοπό αυτό. Για το λόγο αυτό η απόσυρση δειγμάτων δουλειάς είναι περίπλοκη υπόθεση. Αλλά δεν αποκλείουν αυτή την πιθανότητα, ούτε το ενδεχόμενο να πραγματοποιήσουν μία περφόρμανς ή ένα έργο διαμαρτυρίας. Σύμφωνα με τον Τσακάρ, έχει ληφθεί μία συλλογική απόφαση από την ομάδα των καλλιτεχνών που υπέγραψαν την ανοικτή επιστολή. «Το Ισραήλ είναι μία χώρα που κατέχει μία άλλη. Αυτή τη στιγμή εμπλέκεται ενεργά στις επιθέσεις και στους βομβαρδισμούς μίας άλλης χώρας. Αυτό δεν είναι η δική μου άποψη, είναι η άποψη του ΟΗΕ. Η αποδοχή χρηματοδότησης από μία χώρα σε αυτή την κατάσταση είναι σίγουρα περίπλοκη. Αυτό που διαπράττει το Ισραήλ είναι δημοσίως γνωστό. Η αποδοχή χρημάτων από αυτό το κράτος και η τοποθέτηση του λογότυπού του στο υλικό προώθησης είναι μία πολιτική απόφαση» λέει ο Τσακάρ.

Παράλληλα, μετά την πρωτοβουλία των καλλιτεχνών κυκλοφόρησε αίτηση συλλογής υπογραφών στο Change.org προς το Ίδρυμα της Μπιενάλε του Σάο Πάολο με τίτλο «Καταγγελία της χορηγίας του κράτους του Ισραήλ στην 31η Μπιενάλε του Σάο Πάολο» στο κείμενο της οποίας αναφέρεται:

Δεδομένης της επεκτατικής πολιτικής του Ισραήλ, της εισβολής και της παράνομης κατοχής παλαιστινιακών εδαφών και του εκτοπισμού Παλαιστινίων από τη γη τους, αν όχι της δολοφονίας τους, και των πολιτικών ρατσιστικού απαρτχάιντ που εφαρμόζονται από τη χώρα αυτή, και της αδιαφορίας για το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα, [δεδομένου] του γεγονότος ότι αυτή η χώρα δεν σέβεται τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και επίσης λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες επιθέσεις στον παλαιστινιακό λαό στη Λωρίδα της Γάζας, οι οποίες βασικά έπληξαν τον άμαχο πληθυσμό, δολοφονώντας και τραυματίζοντας κυρίως παιδιά και γυναίκες και ηλικιωμένους και ανθρώπους ανάπηρους, αποκηρύσσουμε την 31η Μπιενάλε του Σάο Πάολο που καταγράφεται στην ιστορία ως ύπουλα αποδεχόμενη τη χορηγία του κράτους του Ισραήλ.

Πηγές: Globo, Globo2, fb, fb2AFP, Bienal, 31Bienal, Change.org

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: