Λογότυπα που σκοτώνουν

Οι καλλιτέχνες και η Μπιενάλε του Σάο Πάολο απέρριψαν τη χορηγία του ισραηλινού κράτους. Φωτογραφία από τη σελίδα του καλλιτέχνη Tony Chakar με σεκιουριτάδες να "φυλάνε" το λογότυπο του Κράτους του Ισραήλ.

Οι καλλιτέχνες και η Μπιενάλε του Σάο Πάολο απέρριψαν τη χορηγία του ισραηλινού κράτους. Φωτογραφία από τη σελίδα του καλλιτέχνη Tony Chakar με σεκιουριτάδες να «φυλάνε» το λογότυπο του Κράτους του Ισραήλ.

Maria Galindo – Mujeres Creando

Η Μπιενάλε των Τεχνών του Σάο Πάολο, όπως όλα τα μεγάλα καλλιτεχνικά γεγονότα έχουν πίσω, πάνω και κάτω μία μακρά και βαριά σειρά επιχειρηματικών χορηγιών που αντικατοπτρίζουν τον πυρήνα της ισχύος των ολιγαρχιών, τα συμφέροντα των πολυεθνικών επιχειρήσεων και των αποικιοκρατικών διπλωματικών αντιπροσωπειών.

Χορηγοί που εκφράζουν τα δίκτυα εξουσίας της άρχουσας τάξης στη Βραζιλία, όπως επίσης τον πυρήνα των καπιταλιστικών και αποικιοκρατικών συμφερόντων στη Λατινική Αμερική. Μιλάω για αποικιοκρατικές διπλωματικές αντιπροσωπείες γιατί εμφανίζονται μόνο εκείνες από τις καπιταλιστικές χώρες του βορά, οι οποίες συχνά δίνουν χρήματα για την παρουσία των καλλιτεχνών τους, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο μία μόνιμη και εύκολη ορατότητα των ευρωπαίων και αμερικανών καλλιτεχνών.

Ωστόσο, και παρά ταύτα, η Μπιενάλε των Τεχνών του Σάο Πάολο δεν αποτέλεσε επέκταση της απεικόνισης αυτής της ελίτ, αντίθετα στη διάρκεια της ιστορίας της αποκτούσε το χαρακτήρα μυθιστορηματικής διαδοχής από πλατφόρμες διαμορφωμένες περισσότερο από την ιστορία, τα πλαίσια και τις περιστάσεις. Από τη στιγμή που έσπασε η λογική της εθνικής εκπροσώπησης,  η επιμέλεια [δλδ η επιλογή, οργάνωση και φροντίδα των αντικειμένων μίας έκθεσης ή συλλογής] έχει μετατραπεί σε καθοριστικό στάδιο του περιεχομένου και των προτάσεων για τη Μπιενάλε.

Σε αυτό το πλαίσιο η «εξέγερση», «ανοιχτή παρένθεση», «συζήτηση» που έλαβε χώρα την περασμένη εβδομάδα απέναντι στην παρουσία του Λογότυπου του Κράτους του Ισραήλ ως χορηγού χάρις σε ένα γελοίο χρηματικό ποσό που πρέπει να τονιστεί: περίπου 40.000 δολάρια από τα 10.000.000 που είναι το κόστος της Μπιενάλε, προϋπέθεσε την αμφισβήτηση της σχέσης ανάμεσα στους χορηγούς και την τέχνη.

Οι Άραβες, Παλαιστίνιοι και Λιβανέζεοι καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες Αραβικών, κάτοικοι εδαφών της εμπόλεμης περιοχής, ένιωσαν ότι επηρεαζόταν η ηθική ακεραιότητα του νοήματος του έργου τους, αν αυτό παρουσιαζόταν υπό την χορηγία ενός γενοκτονικού κράτους. Την ίδια στιγμή, το σύνολο των παρόντων καλλιτεχνών ή τουλάχιστον μια μεγάλη πλειονότητα αυτών, όχι μόνο κατανοούσαμε απολύτως αυτήν την άποψη, αλλά και μοιραζόμασταν μαζί τους το ηθικό όριο που έθεταν εκείνοι και εκείνες. Φτάσαμε σε μία λύση με γεύση θριάμβου, η οποία ενέχει την απόρριψη του ηλεκτρονικού συνδέσμου του λογότυπου του Κράτους του Ισραήλ με τον ιστότοπο του ισραηλινού προξενείου και την παρουσίαση της αιγίδας του άμεσα και αποκλειστικά με τους καλλιτέχνες ισραηλινής καταγωγής.

Για τα δικά μου γούστα, μία πρόταση που θα είχε μεγαλύτερο πολιτικό αντίκτυπο, να τοποθετηθεί ευρέως από όλους και όλες όσους ήθελαν, ένα ειδικό λογότυπο καταγγέλλοντας την αιγίδα του Κράτους του Ισραήλ στη Μπιενάλε, απορρίφθηκε από τους ίδιους τους καλλιτέχνες της περιοχής, οι οποίοι είχαν λόγω άμεσης εμπλοκής, ιδιαίτερο βάρος στη λήψη της σχετικής απόφασης σε σχέση με το σύνολο.

Ωστόσο, πέρα από αυτή τη συζήτηση παραμένει το ζήτημα των χορηγιών, μέσα σε μια μακρά σειρά ζητημάτων που αιωρούνται και που θα ήθελα να εξετάσω.

Αν το λογότυπο του Κράτους του Ισραήλ είναι κατακριτέο και επηρεάζει το περιεχόμενο με όρους συνέπειας της ηθικής ενός έργου, το ίδιο συμβαίνει και με τα λογότυπα της Petrobras, της Coca Cola (που δεν είναι παρούσα σήμερα, αλλά που στο πρόσφατο παρελθόν λογόκρινε ως εταιρία ένα έργο) της Itau ή της κυβέρνησης της πόλης του Σάο Πάολο. Εάν ως «καλλιτέχνες» αμφισβητούμε ένα από αυτά τα λογότυπα, θα έπρεπε να μπορούμε να τα αμφισβητήσουμε όλα.

Με αυτή τη λογική, θα έπρεπε να αναρωτηθούμε αν είναι λογικό να ερχόμαστε σε μια Μπιενάλε η οποία εκ των προτέρων έχει σχεδιαστεί με αυτούς τους όρους. Όροι που δεν αποτελούν εξαίρεση στον κόσμο των καλλιτεχνικών ιδρυμάτων.

Είναι οι κυρίαρχες τάξεις που λατρεύουν να είναι χορηγοί στην τέχνη, είτε γιατί τους δίνει πρεστίζ, είτε επειδή εξαγνίζουν τις ενοχές τους, είτε επειδή καταλήγει να είναι ένα ακόμη πεδίο επένδυσης, είτε επειδή τους επιτρέπει να μειώνουν τους φόρους τους και να χρηματοδοτούν τα δικά τους παιδιά (καλλιτέχνες), είτε επειδή νοηματοδοτεί τις απελπισμένες ζωές τους, είτε επειδή τελικά τους διασκεδάζει, είτε για όλους τους παραπάνω λόγους σε διαφορετικούς συνδυασμούς.

Η διαπραγμάτευση με τη διεύθυνση του ιδρύματος της Μπιενάλε ήταν πολύ ενδιαφέρουσα επειδή κυριολεκτικά μας είπαν: «Εμείς προσφέρουμε 25.000 τετραγωνικά μέτρα (το νούμερο μπορεί να είναι ανακριβές) ελευθερίας της έκφρασης την οποία σεβόμαστε» και απέναντι σ’ αυτό κανείς δεν είπε τίποτα, επειδή δεν είχαμε τίποτα να πούμε. Τα 25.000 τετραγωνικά μέτρα της Μπιενάλε δεν αντικατοπτρίζουν το σύνολο της κοινωνίας, αλλά έναν περιορισμένο χώρο, χρηματοδοτούμενο και εποπτευόμενο. Όλοι το ξέραμε πριν έρθουμε εδώ.

Το περιεχόμενο των έργων μπορεί να επηρεαστεί από τους χορηγούς των έργων και φαίνεται ότι το περιεχόμενο των έργων δεν μπορεί να επηρεάσει αντίστοιχα τους χορηγούς των έργων. Αν και η αλήθεια είναι ότι προσωπικά χαίρομαι πολύ να βλέπω από πρώτο χέρι με ποιο τρόπο το κάθε ένα από αυτά τα λογότυπα επιχειρήσεων που είναι στο ισόγειο θα πρέπει να συνδεθεί με τον «Χώρο Απόρριψης» που δημιούργησαν οι Mujeres Creando [γυναίκες που δημιουργούν] για την περίσταση.

mc-a_01

Υπάρχει ένας τρίτος παράγοντας που στα μάτια μου είναι το πραγματικό νόημα, τουλάχιστον για την παρουσία μου εδώ και ακόμα και την επιθυμία μου να έρθω, και είναι το κοινό. Το πλήθος των ανθρώπων που έρχονται, το πλήθος των νέων ανθρώπων, οι συζητήσεις που ήρθαμε να δημιουργήσουμε. Οι διευρυμένοι όροι υπό τους οποίους μπορείς να εκφραστείς μέσα σε αυτή την αχανή αίθουσα. Κάνω γκραφίτι 20 χρόνια σε 4 πόλεις της χώρας μου και κάνω δράσεις στο δρόμο, γνωρίζοντας ότι θα συλληφθώ από την αστυνομία ξανά και ξανά. Η αντικατάσταση αυτών των περιστάσεων από άλλες ώστε με πιο χαλαρό τρόπο να ανοίξω ένα χώρο στη Μπιενάλε με ωφελεί άμεσα, είναι για μένα μια πρόκληση και μου επιτρέπει ταυτόχρονα να συλλέξω μια ποσότητα πληροφοριών που είναι αδύνατον να κάνω κατά τη συνεχή δράση μου στο δρόμο.

Ευχαριστώ την ομάδα των επιμελητών για την συνέπειά τους απέναντι στη δουλειά μας και δεν το κάνω από llunku (αυτό στην βολιβιανή αργκό σημαίνει επειδή με «σύραν»), αλλά επειδή κάθε μία από τις προτάσεις μας έγιναν σεβαστές, εμπλουτίστηκαν και έγιναν αντικείμενο διαλόγου. Ευχαριστώ την ομάδα παραγωγής για τη δέσμευση και τον επαγγελματισμό της. Για το σεβασμό που δεχτήκαμε τόσο η Esther Argollo όπως κι εγώ καθ’ όλη τη διάρκεια.

Η έλλειψη φιλικότητας από μέλη του ιδρύματος, η υπεροπτική ματιά, το χαζό χαμόγελο και η περιφρόνηση με την οποία αντιμετώπισαν τα αιτήματά μου κατά το πάρτι που μας έκανε η διοργάνωση, στους καλλιτέχνες και τις καλλιτέχνιδες, δεν αποτελεί κάτι νέο για μένα, είναι η ίδια περιφρόνηση με την οποία με αντιμετωπίζουν στη χώρα μου οι τραπεζίτες, οι επιχειρηματίες, η αστυνομία και οι κυβερνώντες. Μια περιφρόνηση από την άλλη πλευρά, που κερδήθηκε από μέρους μου. Αυτό που σκέφτονται για τη δουλειά μας τα μέλη αυτής της ελίτ, το τι νομίζουν για μένα δεν με ενδιαφέρει. Δεν κάνω καριέρα, ούτε ήρθα να πουλήσω τίποτα. Ας γελούν οι ελίτ και ας συνεχίζουν να γελούν, το γέλιο τους είναι νευρικό και καταναγκαστικό και ο υποτιθέμενος έλεγχος της δημιουργικότητας μέσω της αιγίδας της Μπιενάλε, θεωρώ ότι άρχισε να αμφισβητείται με εξαιρετικό τρόπο ακριβώς σε αυτή τη Μπιενάλε.

Πηγή: Boicot Israel, φωτογραφία στο fb

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: