Παλαιστινιακή Αλληλεγγύη και Μαζική Κινητοποίηση

BDS_handalaΤου Alan Sears

18/9/2014

Ο Ομάρ Μπαργούτι έγραψε το Δεκέμβριο του 2013 ότι η καμπάνια μποϊκοτάζ, απόσυρσης επενδύσεων και κυρώσεων (BDS) «ενδέχεται να φτάνει σε ένα σημείο καμπής». Ο Μπαργούτι είναι ένας από τους ιδρυτές αυτού του κινήματος για την άσκηση πίεσης στο Ισραήλ να αναγνωρίσει τα θεμελιώδη δικαιώματα των Παλαιστινίων. Αυτή ίσως να είναι η κορυφαία στιγμή για το BDS, καθώς μετατοπίζεται από την αργή συσσώρευση μέτριων νικών προς τις μεγάλες επιτυχίες και την ευρεία υποστήριξη. Το περιέγραψε αυτό ως τη «στιγμή της Νότιας Αφρικής», όταν η οργάνωση του BDS έφτανε την κρίσιμη μάζα της αλληλεγγύης ενάντια στο απαρτχάιντ τη δεκαετία του 1980.

Τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού αναμφίβολα επιβεβαίωσαν την ανάλυση του Μπαργούτι. Η βάρβαρη ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, σε συνδυασμό με την καταστολή των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη και εκείνων που είναι πολίτες του Ισραήλ, ώθησε μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων να αμφισβητήσει τον ισραηλινό ισχυρισμό ότι ακόμα και η πιο απροκάλυπτη επιθετικότητα είναι στην πραγματικότητα αυτοάμυνα. Πολλοί άρχισαν να βλέπουν πέρα από τη διαρκή προκατάληψη των ΜΜΕ υπέρ του Ισραήλ και τη σκληρή στήριξη του Ισραήλ από πολλές κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης εκείνης των Τόρις του Χάρπερ στον Καναδά.

Ενώ η κλιμάκωση της ισραηλινής επίθεσης ώθησε τον κόσμο να θέσει ερωτήματα, δεν θα είχαμε φτάσει σε αυτό το σημείο καμπής χωρίς την αποφασιστική, υπομονετική και στρατηγική εργασία του κινήματος BDS που άνοιξε το πεδίο για έναν διαφορετικό τρόπο κατανόησης της πολιτικής του απαρτχάιντ και της κατοχής.

Το κίνημα BDS ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2005 με μία έκκληση πάνω από 175 φορέων της παλαιστινιακής κοινωνίας πολιτών για μία παγκόσμια καμπάνια για μποϊκοτάζ, απόσυρση επενδύσεων και κυρώσεις εναντίον των ισραηλινών θεσμών και για υποστήριξη των θεμελιωδών παλαιστινιακών δικαιωμάτων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Ειδικότερα, η καμπάνια BDS εστίασε σε τρία ζητήματα: τον τερματισμό της κατοχής στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, την πλήρη ισότητα των Παλαιστινίων πολιτών του Ισραήλ και το δικαίωμα της επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων που ξεριζώθηκαν από τα σπίτια και τις κοινότητές τους.

Το κίνημα BDS σημείωσε σημαντική πρόοδο τα επόμενα εννέα χρόνια, οικοδομώντας μια διεθνή βάση ακτιβιστών, κερδίζοντας κάποιες σημαντικές νίκες και δημιουργώντας ανοίγματα για να ακουστούν οι παλαιστινιακές απόψεις και εμπειρίες, παρά τις προσπάθειες των ομάδων υπεράσπισης του Ισραήλ να φιμώσουν αυτή την έκφραση. Είναι τώρα στο κατώφλι του να γίνει ένα γνήσια μαζικό κίνημα, όπως έγινε το κίνημα ενάντια στο απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής στη δεκαετία του 1980.

bds-campaign-spain

Η αλληλεγγύη στη Νότια Αφρική

Το παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης ενάντια στο απαρτχάιντ τη δεκαετία του 1980 ήταν τόσο επιτυχημένο που μοιάζει προφανές να ανατρέχουμε σε αυτό. Ένα επιτυχημένο μαζικό κίνημα στην πραγματικότητα αλλάζει τον τρόπο που σκέφτονται οι άνθρωποι για ένα ζήτημα, μερικές φορές τόσο ολοκληρωτικά που είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι υπήρχε άλλη πλευρά. Αλλά το κίνημα ενάντια στο απαρτχάιντ της δεκαετίας του 1980 δεν ήρθε από το πουθενά και τους παρέσυρε όλους με το μέρος του. Δημιουργήθηκε με μακροχρόνια, υπομονετική δουλειά ενάντια στο κυρίαρχο ρεύμα για να συγκεντρώσει πυρήνες ακτιβιστών και να αναπτύξει ένα κίνημα γύρω από την ιδέα ότι αν το απαρτχάιντ ήταν λάθος, οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είχαν την ευθύνη να δράσουν αλληλέγγυα.

Χρειάστηκαν περίπου 20 χρόνια μέχρι η καμπάνια για μποϊκοτάζ, απόσυρση επενδύσεων και κυρώσεις εναντίον του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής να φτάσει σε επίπεδα μαζικού κινήματος στις αρχές της δεκαετίας του 1980 στον Καναδά. Η Τζόαν Νάιμαν είχε εμπλακεί με το κίνημα εναντίον του απαρτχάιντ στο Τορόντο όταν ήταν «μόνο λίγοι από μας που στεκόμασταν μπροστά από κάβες ή Λόμπλαους [καταστήματα τροφίμων]». Ήταν αφοσιωμένη σε αυτό έστω κι αν θεωρούσε δύσκολο να πιστέψει ότι το κίνημα μπορούσε να νικήσει. «Η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν πίστευα πραγματικά ότι το απαρτχάιντ θα τελείωνε ή ότι οι τακτικές μας θα έφερναν την πραγματική αλλαγή».

Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και τη δεκαετία του 1980 το κίνημα διευρύνθηκε σε ένα μαζικό κίνημα, με εμπροσθοφυλακή την κλιμακούμενη κινητοποίηση των μαύρων της Νότιας Αφρικής και χτίζοντας πάνω στη μακροχρόνια δράση διεθνούς αλληλεγγύης. Θυμάμαι όταν έφτασα στο Πανεπιστήμιο του Γουίνσδορ το 1988 ότι το πανεπιστήμιο δονούνταν από την πολιτική εναντίον του απαρτχάιντ.

Το σωματείο των μελών ΔΕΠ βρισκόταν εν μέσω μεγάλων διαβουλεύσεων που οδήγησαν στην απόφαση της απόσυρσης των επενδύσεων του ταμείου συνταξιοδότησης από επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στη Νότια Αφρική. Οι φοιτητές πίεζαν το πανεπιστήμιο να αποσύρει τις επενδύσεις, καταλήγοντας σε μια μαζική αποχή από τις αίθουσες και μια πορεία χιλιάδων στο πανεπιστήμιο. Τα συνδικάτα μέσα και έξω από το πανεπιστήμιο είχαν συμμαχήσει με το κίνημα ενάντια στο απαρτχάιντ σε εκείνο το στάδιο, όπως και πολλοί φοιτητικοί σύλλογοι. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ, ο εργατικός τύπος και οι φοιτητικές εφημερίδες κάλυπταν τη δράση του κινήματος.

Όταν ο Ομάρ Μπαργούτι αναφέρεται στη «στιγμή της Νότιας Αφρικής» για το παλαιστινιακό κίνημα αλληλεγγύης για το BDS, μας καλεί να σκεφτούμε σε τέτοια κλίμακα. Συχνά στην ιστορία του 20ού αιώνα ένας κεντρικός απελευθερωτικός αγώνας μετατράπηκε σε κίνημα-σημαία ενός ευρύτερου κινήματος που ώθησε πολλούς στον ακτιβισμό. Σε διάφορες χρονικές στιγμές, οι αγώνες στην Αλγερία, τη Νότια Αφρική και το Βιετνάμ έπαιξαν αυτό το ρόλο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ήταν το μόνο σημαντικό ζήτημα παγκοσμίως, αλλά ότι συγκέντρωνε την κρίσιμη μάζα των ακτιβιστών που ράγιζαν τα φαινομενικά ακλόνητα θεμέλια της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης. Η παλαιστινιακή αλληλεγγύη μετατρέπεται σε ένα τέτοιο κίνημα-σημαία στο παρόν.

121102-bds-oranges_0

Προς ένα μαζικό κίνημα

Υπάρχουν ήδη σημαντικά σημάδια ότι το κίνημα BDS φτάνει σε ένα νέο σημείο καμπής. Ένας αριθμός φοιτητικών ενώσεων έχει ήδη υιοθετήσει το BDS, όπως η Καναδική Ομοσπονδία Φοιτητών του Οντάριο, μία ομπρέλα φοιτητικών ενώσεων. Το Μάρτιο του 2014, οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο του Γουίνσδορ ψήφισαν σε ένα δημοψήφισμα ότι η φοιτητική τους ένωση θα πρέπει να υιοθετήσει το BDS.

Τα καταναλωτικά μποϊκοτάζ αρχίζουν να έχουν πραγματικές συνέπειες στις εξαγωγές του Ισραήλ στην Ευρώπη. Ακαδημαϊκοί οργανισμοί όπως η Ένωση Αμερικανικών Σπουδών υποστήριξαν το BDS. Η καμπάνια υποστήριξης του Στίβεν Σαλαΐτα, ενός Αμερικανού καθηγητή που του αρνήθηκαν τη θέση εργασίας του εξαιτίας των tweets του για τη Γάζα, υπήρξε έντονη και ευρεία. Στη Βρετανία το κίνημα Αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη κινητοποίησε μαζικές διαδηλώσεις το καλοκαίρι του 2014. Εμφανίζεται περισσότερη κάλυψη από τα κυρίαρχα ΜΜΕ των παλαιστινιακών εμπειριών και απόψεων, έστω κι αν η επικρατέστερη ισορροπία των αναφορών εξακολουθεί να γέρνει σημαντικά υπέρ των ισραηλινών απόψεων.

Για να συνεχιστεί αυτή η ορμή προς ένα μαζικό κίνημα, οι οργανώσεις του BDS πρέπει να κινητοποιήσουν πολλούς ακτιβιστές που μπορούν να σκεφτούν στρατηγικά, να επιχειρηματολογήσουν πειστικά και να οικοδομήσουν κινητοποιήσεις που εμπλέκουν άλλους. Στα πρώτα στάδια ενός κινήματος ενάντια στο κυρίαρχο ρεύμα, πολύ μεγάλο μέρος της δουλειάς συχνά διεκπεραιώνεται από μικρούς πυρήνες ακτιβιστών οι οποίοι είναι βαθιά αφοσιωμένοι και γνώστες. Η μετεξέλιξη σε μαζικό κίνημα σημαίνει την επινόηση τρόπων ώστε να εμπλακεί μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων που στρέφεται προς την παλαιστινιακή αλληλεγγύη, προσκαλώντας τον ενεργά να λάβει μέρος και παρέχοντάς του τις ευκαιρίες να αναπτύξει την αυτοπεποίθηση και τις ικανότητές του.

Ως αποτέλεσμα της ισραηλινής επίθεσης στην Παλαιστίνη το καλοκαίρι του 2014, κάθε πανεπιστήμιο θα έχει μια μικρή ομάδα φοιτητών αυτό το φθινόπωρο που θα έλκεται από την υπόθεση της δικαιοσύνης για τους Παλαιστίνιους. Κάθε συνδικάτο και τοπικός φορέας θα έχει κάποια μέλη που αισθάνονται ότι το ισραηλινό κράτος έχει διαπράξει μία βαθύτατη αδικία. Στο ίδιο πλαίσιο, ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων θα προβληματίζεται γύρω από αυτά τα γεγονότα, έστω κι αν δεν έχει αποφασίσει ακόμα ότι ήρθε η ώρα να δράσει.

Ο μικρότερος πυρήνας που ήδη σκέφτεται την ενεργή αλληλεγγύη θα μετατραπεί σε ακτιβιστικός μόνο αν προσκληθεί στο κίνημα και του προσφερθεί η ευκαιρία να αναπτύξει τη δική του γνώση, εμπιστοσύνη και ικανότητα. Αν δεν συμβεί αυτό, ενώ είναι φρέσκιες οι μνήμες αυτού του καλοκαιριού, αυτός ο κόσμος μπορεί να μην κάνει τη μετάβαση στον ακτιβισμό. Δυστυχώς, πολιτικά αυτή είναι μία περίοδος που είναι δύσκολο να γίνει κανείς ακτιβιστής, καθώς τα κινήματα είναι σχετικά μικρά και οι περισσότεροι άνθρωποι αφιερώνουν την ενέργειά τους απλώς στο να επιβιώνουν μέσα σε αυτές τις δύσκολες εποχές. Δεν είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι οι ακτιβιστές που θέλουν να εμπλακούν θα μας βρουν από μόνοι τους.

Αυτή είναι επίσης μία σημαντική στιγμή να απευθυνθούμε στις μεγάλες μάζες των ανθρώπων που προβληματίζονται για τα γεγονότα του καλοκαιριού και ωθούνται να σκεφτούν αναφορικά με την πολιτική σε Παλαιστίνη/Ισραήλ. Είναι μία στιγμή που πρέπει να έχουμε αυτοπεποίθηση και να είμαστε δημιουργικοί αναφορικά με την εξωστρεφή εκπαίδευση. Πολλοί άνθρωποι απλώς δεν είχαν την ευκαιρία να ακούσουν για την παλαιστινιακή εμπειρία και πραγματικότητα, δεδομένου του χαρακτήρα της κάλυψης από τα κυρίαρχα ΜΜΕ, της φιλοϊσραηλινής στάσης των κυβερνήσεων και της στρατηγικής αποσιώπησης από τις ομάδες υπεράσπισης του Ισραήλ. Αυτή είναι η στιγμή να προσκληθούν άνθρωποι σε πάνελ, να γίνουν προβολές ταινιών και συζητήσεις όπου υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για διάλογο.

Τέλος, είναι μία στιγμή για τολμηρό χτίσιμο συμμαχιών στην κατεύθυνση της υιοθέτησης περισσότερων ψηφισμάτων υπέρ του BDS σε ευρύτερους δημοκρατικούς οργανισμούς όπως είναι οι φοιτητικές ενώσεις, τα συνδικάτα και οι τοπικοί φορείς. Αυτό το χτίσιμο συμμαχιών πρέπει να είναι υπομονετικό, καθώς συχνά απαιτείται πιο μακρόπνοη στρατηγική και μια σειρά βημάτων για να συνταχθούν οργανισμοί υπέρ του BDS.

Το πρώτο κατορθωτό ψήφισμα σε έναν δεδομένο οργανισμό μπορεί να καλεί απλώς σε έρευνα για την κατάσταση των Παλαιστινίων και για συνέργεια. Μια προσεκτική εξέταση κάθε οργανισμού και πολλές συζητήσεις με πιθανούς συμμάχους θα βοηθήσουν να καθοριστεί το εφικτό επί του παρόντος.

Τα καλύτερα είδη ψηφισμάτων δεν σταματούν στην επίσημη υιοθέτηση του BDS, αλλά δεσμεύουν τους οργανισμούς σε ενεργή διερεύνηση και σε ενασχόληση των μελών τους γύρω από το ζήτημα. Η Καναδική Ένωση Ταχυδρομικών Υπαλλήλων, για παράδειγμα, έχει στείλει αποστολές μελών του σωματείου να δουν την κατάσταση στην Παλαιστίνη οι ίδιοι και να ενημερώσουν για τις διαπιστώσεις τους, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν δεσμούς με αντίστοιχα σωματεία στην Παλαιστίνη.

bds_logo

Η πολιτική της αλληλεγγύης

Αυτή η οικοδόμηση ενός ενεργού κινήματος μπορεί να χτίσει πάνω στη μέχρι και σήμερα στέρεη πολιτική εμπειρία της καμπάνιας του BDS. Υπάρχουν τρία κρίσημα ορόσημα στο κίνημα για τη σημερινή επιτυχία.

Πρώτον, η έκκληση για το BDS προήλθε από παλαιστινιακούς φορείς, όχι ως υποκατάστατο της δικής τους κινητοποίησης, αλλά ως στήριξή της. Το κίνημα BDS θα είναι πιο αποτελεσματικό αν αναγνωρίζει τον ηγετικό ρόλο των Παλαιστινίων μέσα στο κίνημα και την κεντρική θέση των παλαιστινιακών δικαιωμάτων. Αυτή η δέσμευση στην παλαιστινιακή ηγεσία σε καμία περίπτωση δεν περιορίζει τη συμμετοχή στον ακτιβισμό διεθνούς αλληλεγγύης, αλλά αναγνωρίζει ότι αυτή η δράση υφίσταται για να υποστηρίξει το κίνημα του ίδιου του παλαιστινιακού λαού. Αυτή η δέσμευση ήταν ξεκάθαρη στις μεγάλες και διαρκείς κινητοποιήσεις αλληλεγγύης με τη Γάζα σε ολόκληρο τον κόσμο και στον Καναδά το καλοκαίρι του 2014, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο Τορόντο που συνδιοργανώθηκαν από τη Συμμαχία Ενάντια στο Ισραηλινό Απαρτχάιντ (CAIA) με το Σπίτι της Παλαιστίνης και άλλους συμμάχους.

Δεύτερον, το κίνημα έχει προσπαθήσει να χτίσει την αλληλεγγύη πάνω στο σταθερό θεμέλιο της αμφισβήτησης της καταπίεσης και της αδικίας. Αυτό σημαίνει την οικοδόμηση φεμινιστικών, αντιρατσιστικών, αντιαποικιακών, ταξικά δίκαιων, απελευθερωτικών για τους ομοφυλόφιλους πολιτικών και αγώνων ενάντια στην ισλαμοφοβία και τον αντισημιτισμό στα ίδια τα θεμέλια του κινήματος. Είναι σε αυτή τη βάση που μπορούν να χτιστούν αποτελεσματικές συμμαχίες, αναγνωρίζοντας ότι η καταπίεση των Παλαιστινίων είναι ένας κρίκος στην αλυσίδα του παγκόσμιου συστήματος ανισότητας.

Αυτό το θεμέλιο είναι ξεκάθαρο στη δράση των Ομοφυλόφιλων Ενάντια στο Ισραηλινό Απαρτχάιντ (QuAIA) που έχει σκοπό να εκθέσει τις στρατηγικές ροζ-ξεπλύματος που προσπαθούν να κρύψουν την καταπίεση των Παλαιστινίων πίσω από μια εικόνα του Ισραήλ ως κοσμοπολίτικου και φιλικού προς τους ομοφυλόφιλους. Η QuAIA έχει συνεργαστεί με άλλους για να συνδέσει αυτή τη δράση ενάντια στο ροζ-ξέπλυμα με την εργατική αλληλεγγύη, για παράδειγμα την Πρωτομαγιά του 2014 στο Τορόντο.

Τέλος, το κίνημα πρέπει να είναι στρατηγικά εύπλαστο και προσεκτικό. Ο απώτερος στόχος του κινήματος BDS είναι η νίκη, όχι η θεαματική ήττα κατά την οποία ένας μικρός αριθμός ακτιβιστών υιοθετεί μια αγνή στάση αρχών και αποτυγχάνει παταγωδώς. Οι νίκες συνηθέστερα προέρχονται από επικεντρωμένες τοπικές καμπάνιες γύρω από ξεκάθαρους διεθνείς στόχους του BDS όπου οι ακτιβιστές μπορούν να στοιχειοθετήσουν μια καθαρή και θελκτική στόχευση για όσους είναι καινούργιοι στην υπόθεση, όπως το μποϊκοτάζ της Sodastream που διοργάνωσε η CAIA.

Αυτή η στοχοθέτηση προς τη νίκη σημαίνει την οικοδόμηση ενός κινήματος που μπορεί να διδαχθεί αν αναλογιστεί με σοβαρότητα τόσο τις επιτυχίες όσο και τις αποτυχίες του. Σημαίνει να έχει την εμπιστοσύνη ότι ακόμα και οργανισμοί που μπορεί να φαίνεται αδύνατο να υιοθετήσουν αυτή τη στιγμή ένα ψήφισμα υπέρ του BDS, μπορεί να πειστούν με μια προσεκτική προσέγγιση συν τω χρόνω. Η προσεκτική εργασία της οικοδόμησης συμμαχιών στα συνδικάτα όπως εφαρμόστηκε από την CAIA και τους Εργάτες για την Παλαιστίνη σήμαινε ότι επιφανείς εργατικοί ηγέτες όπως οι Μέρι Κλαρκ Γουόκερ (Αντιπρόεδρος του Καναδικού Εργατικού Κογκρέσου) και Σιντ Ρίαν (Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργατών του Οντάριο) μίλησαν στις πρόσφατες κινητοποιήσεις αλληλεγγύης για τη Γάζα.

Η πίστη ότι η νίκη είναι εφικτή προέρχεται από την πεποίθηση ότι ο παλαιστινιακός αγώνας για δικαιοσύνη είναι ισχυρός και από την ταύτιση με τις μέχρι σήμερα νίκες, που μας θυμίζουν ότι το BDS μπορεί να είναι νικηφόρο. Η συνέργεια των κυβερνήσεων, των επιχειρήσεων και των ακαδημαϊκών οργανισμών στην ισραηλινή καταπίεση των Παλαιστινίων, δημιουργεί την ευθύνη να δράσουμε ώστε να μην διαπράττονται αδικίες στο όνομά μας. Η πρόκληση για το κίνημα είναι να βρούμε αποτελεσματικούς και δημιουργικούς τρόπους να στηρίξουμε την υπόθεση καθώς θα χτίζουμε συμμαχίες με άλλους που μάχονται ενάντια στην αδικία και να πείσουμε τις μαζικές οργανώσεις να εμπλακούν ενεργά στην καμπάνια BDS ώστε να ασκηθεί ακόμα μεγαλύτερη πίεση στο ισραηλινό κράτος.

Πηγή: New Socialist διά του One Democratic State Group

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: