“Ήμουν μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης” λέει ισραηλινός πιλότος που έγινε ακτιβιστής

του Ryan Rodrick Beiler

O Yonatan Shapira γεννήθηκε σε μια ισραηλινή στρατιωτική βάση ένα χρόνο πριν τη συμμετοχή του πατέρα του ως πιλότου της πολεμικής αεροπορίας στον πόλεμο του Οκτωβρίου 1973. 30 χρόνια μετά, και αφού ο ίδιος υπηρέτησε 12 χρόνια ως πιλότος της πολεμικής αεροπορίας, ο Shapira απέρριψε το στρατό. Το 2003 έγραψε μια επιστολή, δεσμευόμενος να μην πετάξει πάνω από την κατεχόμενη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Shapira συγκαταλέγεται μεταξύ των λίγων Ισραηλινών που έχουν εκφράσει υποστήριξη στο παλαιστινιακό κάλεσμα για Μποϊκοτάζ, Απόσυρση επενδύσεων και Κυρώσεις (BDS) εναντίον του Ισραήλ. Έχει επίσης δεχτεί επίθεση από τον ισραηλινό στρατό επειδή προσπάθησε να πλεύσει προς τη Γάζα για το σπάσιμο του αποκλεισμού.

Πρόσφατα μίλησε στον Ryan Rodrick Beiler της Electronic Intifada.

RRB: Πώς ήταν να μεγαλώνεις σε μια στρατιωτική οικογένεια;

YS: Η εκπαίδευση που έλαβα ήταν σε μεγάλο βαθμό γύρω από την ειρήνη, την ισότητα, την ελευθερία και με πολλές σοσιαλιστικές ιδέες – το ενδιαφέρον για τους άλλους, για τους φτωχούς – αλλά την ίδια στιγμή υπήρχε τεράστια αδιαφορία για την Παλαιστίνη. Την ίδια στιγμή που ήμουν στο σχολείο και μάθαινα για όλες αυτές τις σπουδαίες αξίες, το Ισραήλ ήταν αφοσιωμένο στην κατοχή, την αρπαγή γης, τους εποικισμούς, τις σφαγές, την απέλαση Παλαιστίνιων ακτιβιστών.

Αλλά δεν τα γνώριζα αυτά. Πραγματικά πίστευα ότι έπρεπε να υπερασπιστώ τη χώρα μου. Ήθελα να είμαι σαν τον πατέρα μου. Ήθελα να γίνω πιλότος της πολεμικής αεροπορίας και το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα όταν με δέχτηκαν. Έγινα πιλότος ελικοπτέρου και έκανα αποστολές διάσωσης και μεταφορά κομάντο.

RRB: Πότε άρχισες να αμφισβητείς τις ενέργειες του στρατού;

YS: Συνειδητοποίησα ότι κάτι ήταν σάπιο όταν η ισραηλινή κυβέρνηση ξεκίνησε αυτό που ονόμασε “τακτική εκτελέσεων” το 2001-3. Η παλαιστινιακή αντίσταση δεν μπόρεσε να φέρει απελευθέρωση και έγιναν πιο ακραίες πράξεις όπως επιθέσεις αυτοκτονίας και άλλες μορφές ένοπλης πάλης. Η κυβέρνηση αποφάσισε να εκτελέσει όποιον είχε σχέση με την ένοπλη αντίσταση.

Πιλότοι στέλνονταν με πυραύλους να χτυπήσουν τα αυτοκίνητα αυτών των ανθρώπων. Στην αρχή τα αυτοκίνητα γίνονταν στόχος ενώ βρίσκονταν εν κινήσει έξω από την πόλη. Αργότερα επέτρεπαν την εκτέλεση υπόπτων ενώ βρίσκονταν πιο κοντά στην πόλη. Σταδιακά οι δολοφονίες γίνονταν μέσα στην αγορά ή στα σπίτια με όλη την οικογένεια τριγύρω.

Τον Ιούλιο του 2002 ο Salah Shehadeh, αρχηγός την ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς στη Γάζα, δολοφονήθηκε μέσα στη νύχτα από ένα F-16 που έριξε βόμβα ενός τόνου στο σπίτι του ενώ κοιμόταν με τα παιδιά και τη γυναίκα του. Σκοτώθηκαν 15 άτομα, κυρίως παιδιά, και περίπου 150 τραυματίστηκαν. Αν χρειαζόμουν μια απάντηση στις απορίες και τις αμφιβολίες μου, ήταν πλέον ξεκάθαρο: αυτή ήταν μια τρομοκρατική ενέργεια. Και ήμουν μέλος μιας τρομοκρατικής οργάνωσης.

Ο διοικητής της πολεμικής αεροπορίας είπε ότι όλα έγιναν άψογα και οι πιλότοι μπορούσαν να κοιμούνται ήσυχοι τη νύχτα. Αυτό ήταν ένα επιπλέον στοιχείο που μας βοήθησε: όταν κάποιος σου λέει ότι μπορείς να κοιμάσαι ήσυχος, ίσως είναι ώρα να ξυπνήσεις και να αρχίσεις να σκέφτεσαι. Για μένα και αρκετούς φίλους ήταν η στιγμή που αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι.

RRB: Όταν εσύ και άλλοι 26 δημοσιεύσατε την “επιστολή των πιλότων” καταδικάζοντας τις επιθέσεις του Ισραήλ σε αμάχους, με ποιο τρόπο σας άλλαξε αυτό;

YS: Ήταν σαν μία γέννηση για μας. Ένα κεφάλαιο της ζωής μας έκλεισε και γίναμε, όπως εμείς το βλέπαμε, ακτιβιστές για την ειρήνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία. Για πολλούς άλλους στην κοινωνία μας γίναμε προδότες.

Δεν ήμασταν οι πρώτοι ισραηλινοί στρατιώτες που ακολούθησαν τη συνείδησή τους. Το 1982 πολλοί αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον πόλεμο του Λιβάνου και φυλακίστηκαν. Μια άλλη ομάδα το 2002 ήταν πρόθυμη να πάει στη φυλακή αντί να υπηρετήσει στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα.

Πιο πρόσφατα 43 στρατιώτες από την επίλεκτη μονάδα 8200 διακήρυξαν ότι δεν έχουν καμία διάθεση να λάβουν μέρος σε αυτές τις εγκληματικές ενέργειες. Έχουμε τελειόφοιτους λυκείου που αποφασίζουν να μην ενταχθούν στον ισραηλινό στρατό αφού διαπράττει τρομοκρατία ενάντια σε αμάχους. Κάποιοι είναι στη φυλακή όπου περνούν από 6 ως 12 μήνες.

Χρειάζεται πολύ σθένος για να κάνεις κάτι τέτοιο όταν είσαι 18 χρονών. Δεν είχα αυτό το σθένος και δεν είχα και την πληροφόρηση. Δεν είχα αυτή τη συνειδητοποίηση. Μου πήρε 12 χρόνια στην πολεμική αεροπορία για να καταλάβω ότι δεν πολεμούσα για τη σωστή πλευρά.

RRB: Αν δεν πολεμούσες για τη σωστή πλευρά, όπως λες, πώς το άλλαξες αυτό;

YS: Δεν αρκεί απλώς να μη συμμετέχεις σε κάτι που πιστεύεις ότι είναι λάθος. Πρέπει να κάνεις ένα ακόμη βήμα και να γίνεις μέρος της λύσης.

Θεωρήσαμε ότι το επόμενο βήμα μπορούσε να είναι να συναντηθούμε με Παλαιστίνιους πρώην μαχητές και να βρούμε κοινό έδαφος. Το 2005-6 ιδρύσαμε μια οργάνωση που ονομαζόταν “Πολεμιστές για την ειρήνη”. Ήταν από τις πιο σημαντικές εμπειρίες που είχα στη ζωή μου. Το να βρεθείς στο ίδιο δωμάτιο με ανθρώπους που προηγουμένως τους φοβόσουν – γιατί ή θα σε σκότωναν ή θα τους σκότωνες. Ξαφνικά κάθεσαι σε ένα δωμάτιο και λες την ιστορία σου, μιλάς για την οικογένεια και τους φίλους σου. Όταν φεύγεις είσαι διαφορετικός άνθρωπος. Το “εμείς” και το “αυτοί” στα οποία πίστευες πριν δεν μπορούν να υπάρχουν πια. Συνειδητοποιήσαμε ότι μοιάζαμε περισσότερο απ’ όσο διαφέραμε.

Ήταν πολύ σημαντικό για μας, και για τους Παλαιστίνιους και για τους Ισραηλινούς. Αργότερα όμως καταλάβαμε ότι το πλαίσιο ήταν προβληματικό καθώς δεν πρόκειται για μία σύγκρουση ισοδύναμων πλευρών. Ήταν ένας αγώνα αποικιοκρατικός – αποικιοκράτης από τη μία, αποικιοκρατούμενος από την άλλη. Επομένως τίθεται εννοιολογικό πρόβλημα όταν δημιουργείς κάτι βασισμένο σε μια ισορροπία δύναμης που δεν υπάρχει καθόλου.

RRB: Ποιος είναι ο ρόλος σου ως ισραηλινού ακτιβιστή όταν οι δύο πλευρές δεν είναι ισοδύναμες;

YS: Το να γίνεις αρνητής, αντιρρησίας συνείδησης, είναι μεγάλο βήμα. Αλλά πρέπει να καταλάβεις ότι δεν αφορά εσένα, δεν αφορά εμένα. Η ζωή μου, με όλο το σεβασμό, με λίγα προβλήματα από δω κι από κει είναι όμορφη συγκρινόμενη με των ανθρώπων που σφαγιάζονται στη Γάζα. Τα επόμενο βήμα για μένα – όχι για όλους τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε τέτοιες οργανώσεις, πολλοί από αυτούς δεν ήθελαν να κάνουν αυτό το βήμα – είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι πρέπει πραγματικά να ενταχθούμε στον αγώνα για απελευθέρωση.

RRB: Με τα προβλήματα που αναφέρεις, μπορεί ο διάλογος να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για την απελευθέρωση;

YS: Προσπαθώ να μη χαθεί αυτό το εργαλείο γιατί νομίζω ότι είναι μηχανισμός που θα παράγει όλο και περισσότερους ακτιβιστές. Και χρειαζόμαστε περισσότερους ακτιβιστές. Έτσι, ακόμη και σε αυτό το προβληματικό πλαίσιο, προσπαθώ να συνεχίσω τον διάλογο αλλά -και είναι ένα μεγάλο αλλά αυτό – πρέπει να διασφαλίσουμε ότι θα έρθει στο προσκήνιο η ανισορροπία δύναμης και η πραγματικότητα στο έδαφος. Πραγματικά πιστεύω ότι σε αυτό το σημείο ο διάλογος μπορεί να είναι θεμιτό εργαλείο στο ισραηλο-παλαιστινιακό ζήτημα μόνο αν υπάρχει μια ανατρεπτική, ριζοσπαστική ατζέντα συμφωνημένη από όλα τα μέρη.

Αν τα παιδιά παίζουν και τραγουδούν και μιλούν μεταξύ τους αλλά τα Ισραηλινά πηγαίνουν στο στρατό και τα Παλαιστίνια φυλακίζονται για τη συμμετοχή τους σε μια διαδήλωση ή κάτι ανάλογο, δεν έχεις κάνει τίποτα. Απλώς βοήθησες, ειδικά τους Ισραηλινούς, να νιώσουν λίγο καλύτερα, όπως και τους Ευρωπαίους και Αμερικανούς χορηγούς.

Τώρα αγγίζουμε θέματα κανονικοποίησης. Προσπαθούμε να συντονιστούμε με τους Παλαιστίνιους συνεργάτες μας (από εντός των συνόρων του 1948) σχετικά με το πώς θα αποφύγουμε να γίνουμε εργαλεία για το ισραηλινό καθεστώς να νιώσει καλά με την κατοχή. Είναι λεπτό ζήτημα αλλά έχουμε ξεκάθαρη ατζέντα. Δεν χρειάζεται να πούμε τι σκεφτόμαστε – συμβαίνει στο χώρο γιατί προσπαθούμε να υψώσουμε τη φωνή μας για να βεβαιώσουμε ότι τα καυτά ζητήματα αδικίας, όπως η συνεχιζόμενη Nakba, είναι παρόντα, και αυτό έχει εκπληκτικό αποτέλεσμα.

RRB: Αναφέρεις την κανονικοποίηση, όμως ορισμένοι υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε συνεργασία με Ισραηλινούς – ακόμη και ακτιβιστές – είναι μορφή κανονικοποίησης.

YS: Ορισμένοι Παλαιστίνιοι δεν θέλουν να έχουν καμία επαφή με Ισραηλινούς επειδή όλα είναι γι’ αυτούς κανονικοποίηση οπότε δεν μπορείς να παλέψεις μαζί τους. Εντάξει, μπορώ να ζήσω με αυτό. Και μπορώ να καταλάβω από πού προέρχεται. Βλέπω τον πόνο, βλέπω την οργή.

Υπάρχει και μία φιλοσοφική βάση που σέβομαι. Μπορείς να διαβάσεις τον Steve Biko και τον Frantz Fanon: οι λευκοί δεν θα καταλάβουν ποτέ τι περνούν οι μαύροι και κάθε συμμετοχή τους στον αγώνα θα είναι για να ανακουφίσει εν μέρει τα αισθήματα ενοχής τους και θα βλάψει περισσότερο από όσο θα βοηθήσει.

Αυτές είναι βάσιμες ανησυχίες. Όλα έχουν τα υπέρ και τα κατά τους και βλέπω τα υπέρ του κοινού αγώνα. Νομίζω ότι αφορά την αδικία και θα πρέπει να διορθώσουμε αυτό για όλους τους ανθρώπους που εμπλέκονται.

RRB: Ποια είναι η σχέση σου με το κίνημα BDS;

YS: Είμαι μέλος του Boycott within (Μποϊκοτάζ εκ των έσω)- άνθρωποι από την ισραηλινή κοινωνία που στηρίζουν το μποϊκοτάζ όπως ακριβώς λευκοί ακτιβιστές στη Ν. Αφρική στήριζαν το μποϊκοτάζ κατά του απαρτχάιντ. Δεν είναι μεγάλη οργάνωση αλλά είναι ο σπόρος για μελλοντική συνύπαρξη. Τώρα η λέξη συνύπαρξη σε κάνει να νιώθεις… όχι και τόσο άνετα. Ας μιλήσουμε για κοινή αντίσταση. Ας αγωνιστούμε μαζί. Ας αντισταθούμε στις πολιτικές του απαρτχάιντ και του ρατσισμού μαζί. Και μετά θα μπορούμε να συνυπάρξουμε.

Βλέπω τις κατευθυντήριες γραμμές του BDS και νιώθω εντελώς άνετα. Έχουν 3 βασικούς στόχους: τον τερματισμό του απαρτχάιντ για τους Παλαιστίνιους μέσα στα σύνορα του 1948, τον τερματισμό της κυριαρχίας στη Δ. Όχθη και στη Γάζα και το δικαίωμα της επιστροφής για τα εκατομμύρια των Παλαιστινίων προσφύγων σε όλο τον κόσμο.

Όλοι οι αριστεροί συμφωνούν ότι η κατοχή είναι άθλια και πρέπει να τελειώνει. Δε χρειάζεται να είσαι και πολύ ριζοσπαστικός Ισραηλινός για να το στηρίξεις αυτό. Επίσης συμφωνούμε ότι δεν υπάρχει πραγματική ισότητα για τους Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ. Αλλά η προώθηση του δικαιώματος της επιστροφής αγγίζει τη βασική ιδέα περί εβραϊκού κράτους. Ακόμη και για πολύ προοδευτικούς αριστερούς Ισραηλινούς, είναι κάτι δύσκολο. Είναι σαν να πρέπει να περάσεις από μια εσωτερική σύγκρουση για να πολεμήσεις τα όποια σιωνιστικά κατάλοιπα μέσα σου προκειμένου να συνειδητοποιήσεις ότι δεν μπορείς να έχεις ειρήνη και ελευθερία με κάποιους να αξίζουν περισσότερο από κάποιους άλλους. Γι’ αυτό δεν περιμένουμε πλέον ανθρώπους μέσα από το Ισραήλ.

RRB: Όσα χρόνια πέρασες στο στρατό άλλα τόσα έχεις περάσει ως ακτιβιστής. Τι σε στηρίζει? Υπάρχουν ελπιδοφόρα σημάδια;

YS: Αν και κάνω πράγματα όπως για παράδειγμα να συμμετέχω στο στόλο για τη Γάζα ή να περνάω λίγες μέρες στη φυλακή είναι εκπληκτικό πόσες φορές περπατώντας στο δρόμο συναντώ ανθρώπους που είχα να δω χρόνια και που έρχονται, με αγκαλιάζουν και μου λένε “ευχαριστώ”. Εκπροσωπούμε πράγματα που οι άνθρωποι τα σκέφτονται ακόμη κι αν δεν έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί πλήρως. Επομένως δεν είμαστε απλώς μια ομάδα λίγων “τρελών”.

Και αν πας σε πανεπιστήμια των ΗΠΑ σήμερα η ατμόσφαιρα είναι πολύ διαφορετική απ’ ότι 10 χρόνια πριν. Ταξίδεψα αρκετές φορές στις ΗΠΑ από το 2004 και μετά και κάθε φορά βλέπω διαφορετική αντιμετώπιση και μια αλλαγή προς το καλύτερο. Πολλοί ακτιβιστές στις παλαιστινιακές επιτροπές είναι Εβραίοι φοιτητές. Οι γονείς τους στήριζαν την AIPAC και τα δεξιά εβραϊκά λόμπυ όμως η δεύτερη γενιά στηρίζει τους Παλαιστίνιους και παλεύει μαζί τους.

Όταν το 2005 έδωσα διαλέξεις η οργάνωση Jewish Voice for Peace είχε 7 τοπικά παραρτήματα, τώρα έχει πάνω από 40. Αντιπροσωπεύουν το μέλλον και τη νέα γενιά των Εβραίων στις ΗΠΑ.

Το κίνημα BDS δεν περιμένει τους πολιτικούς. Εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο μας υποστηρίζουν. Ίσως σε σχέση με τους Ισραηλινούς Εβραίους
είμαι ακόμη μειοψηφία αλλά γενικά στον κόσμο παρατηρείται αυξανόμενη υποστήριξη. Και όχι εναντίον των Εβραίων, ούτε εναντίον των Ισραηλινών. Είναι για τη μελλοντική κοινή συνύπαρξη σε αυτό το κομμάτι γης. Και για το ερώτημα του ενός κράτους ή των δύο κρατών – υπάρχει ήδη ένα κράτος. Το ερώτημα είναι αν θα παραμείνει κράτος απαρτχάιντ ή θα γίνει ένα μέρος όπου όλοι θα ζουν ισότιμα.

 

Συνέντευξη μεταφρασμένη από την Electronic Intifada

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: